უკრაინა დღეს იმავე შეცდომას იმეორებს, რომელიც წლების წინათ საქართველომ დაუშვა. მთავარი პრობლემა, რომელსაც “ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას” უწოდებენ, გაცილებით ღრმაა, ვიდრე ამ სიტყვებში ასახული ვითარება. ყოველთვის, როცა საერთაშორისო არენაზე ამ სიტყვებს წარმოთქვამენ, ეს კიდევ ერთხელ არწმუნებს აფხაზებსა და ოსებს, რომ ქართული პოლიტიკური ელიტისა და მისი უცხოელი მეგობრებისთვის სწორედ ტერიტორიაა მთავარი და არა მისი მოსახლეობა.

საერთაშორისო ასპარეზზე ჩვენ დღენიადაგ გვიდასტურებენ “საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის” აღიარებას და მადლობა ამისთვის, მაგრამ ეს სიტყვიერი მხარდაჭერა არანაირად გვაახლოებს იმასთან, რომ აფხაზებმა და ოსებმა ქართველებთან ერთ სახელმწიფოში მოინდომონ ცხოვრება. ეს გასაგებიცაა – ჩვენ შორის ერთმანეთის დაღვრილი სისხლია, რომლის დავიწყება ძალიან ძნელია.

23 წლის შემდეგ უკრაინაც ამ გზით წავიდა. მეტიც, ისევე, როგორც საქართველოში,იარაღით დააპირეს დაუმორჩილებელი რეგიონების მოთვინიერება. რაც გამოვიდა, ყველა ვხედავთ. ომის თემას ოდნავ მოგვიანებით მივუბრუნდეთ, ახლა კი იმის შესახებ, თუ როგორ “უზიარებენ” გამოცდილებას უკრაინის მთავრობას ის პოლიტიკოსები, რომლებიც საქართველომ ცხრაწლიანი ბრძოლის შემდეგ ძლივს მოიშორა ხელისუფლებიდან.

45-მილიონიან ქვეყანაში 4-მილიონიანი საქართველოს ყოფილი ხელისუფლების მაღალჩინოსანთა დანიშვნამ აღშფოთება გამოიწვია ქართველ საზოგადოებაში. თქვენი ელჩის განცხადება კი ასეთი იყო: “როცა პოროშენკომ, ნაციონალური ინტერესებიდან გამომდინარე, სააკაშვილი დანიშნა თავის უშტატო მრჩევლად, გაითვალისწინა დიდი გამოცდილება და რეფორმების გატარების უნარი, ჯარის მოდერნიზაცია. უკრაინის პრეზიდენტი პოროშენკო დარწმუნებულია, რომ მისი გადაწყვეტილება არ არის საქართველოს და ქართველი ხალხის წინააღმდეგ. ის არ გახდება დაბრკოლება ორმხრივი ურთიერთობების განვითარებაში, რომლის საფუძველი მრავალსაუკუნოვანი ურთიერთობა და დროით გამოცდილი მეგობრობაა”.

უკრაინაშიც, როგორც სხვა ქვეყნებში, სააკაშვილის “რეფორმატორობა” იმ უკიდეგანო პიარით არის დამკვიდრებული, რომელიც ღატაკ საქართველოს ასეულობით მილიონი დოლარი დაუჯდა. ვიზიარებ თქვენი ელჩისა და ჩვენი ამჟამინდელი პრეზიდენტის მოსაზრებას საქართველოსა და უკრაინის მრავალსაუკუნოვანი ურთიერთობების შესახებ,მაგრამ ვერ ვეთანხმები მათ ოპტიმიზმს, რომ სააკაშვილისა და მისი თანამზრახველების დაწინაურება უკრაინის მთავრობაში ამ ურთიერთობებს არ დააზარალებს. წლების შემდეგ რომ არ გვისაყვედუროთ, თუ რატომ არ გაგაფრთხილეთ, ვეცდები, მოკლედ გადმოგცეთ, რა დაუჯდა საქართველოს სააკაშვილის “რეფორმები”.

*”პოლიციის წარმატებული რეფორმა”: სააკაშვილის მმართველობის 9 წლის განმავლობაში საქართველო ევროპის ჩემპიონი გახდა ერთ სულ მოსახლეზე პატიმრების რაოდენობით.პატიმართა რაოდენობა 6 ათასიდან 26 ათასამდე გაიზარდა. პრაქტიკულად არ დარჩენილა არც ერთი ოჯახი, რომელსაც ამა თუ იმ სახით არ შეეხო სახელმწიფოს რეპრესიული მანქანა. სხვადასხვა მონაცემით, სახელმწიფოს რეპრესიულ მანქანაში 250-დან 300 ათასამდე ადამიანმა გაიარა.

“ნულოვანი ტოლერანტობის” გამოცხადებისა და პოლიციისთვის ხელ-ფეხის გახსნის წყალობით ქუჩაში ლიკვიდირებულია დაახლოებით 120 ადამიანი და ეს მხოლოდ გახმაურებული საქმეებია, როცა მსხვერპლის ოჯახის წევრების დაშინება და გაჩუმება ვერ მოახერხეს. ამავე “წარმატების” განსამტკიცებლად დემონსტრაციულად ტარდებოდა ე. წ. დაპატიმრებები პირდაპირ ეთერში, როდესაც ტელეკამერების ობიექტივში ხდებოდა მძინარე ადამიანებისა და მათი ოჯახის წევრების, ხშირად მცირეწლოვანი ბავშვების საცვლების ამარა გამოყრა ლოგინებიდან.

*ერთი ტელედაპატიმრება სრულიად კურიოზული იყო, როცა “კორუფციასთან ბრძოლის”სახელით ქუთაისის საკრებულოდან ბორკილდადებული ადამიანები გამოიყვანეს.საზოგადოება გაკვირვებული დარჩა იმით, რომ დაპატიმრებულებს ეღიმებოდათ.მოგვიანებით გაირკვა, რომ ეს ადამიანები ორი დღით ადრე დაუკავებიათ, მაგრამ ისევ პიარისთვის მიიყვანეს საკრებულოში, გამოიძახეს ტელეკამერები და ხელმეორედ დააპატიმრეს! კონტროლის პალატის ერთ-ერთი თანამშრომლის ძმა _ ტყუპისცალი შეცდომით დააპატიმრეს, მაგრამ არ დაიბნენ და განუცხადეს, რომ მხოლოდ მას შემდეგ გაათავისუფლებდნენ, როცა მისი ძმა სამართალდამცველებს ჩაბარდებოდა. სხვა რა არის მძევლის აყვანა?

*”სწრაფი და ეფექტიანი მართლმსაჯულება და ბიუჯეტის მრავალჯერადად გაზრდა”: აშშ-ის კანონმდებლობის გავლენით დაინერგა საპროცესო შეთანხმება, რომელიც გამოიყენებოდა პრაქტიკულად ყველა კატეგორიის დანაშაულზე, ისე, რომ დაზარალებულს საერთოდ აღარ ეკითხებოდნენ, სურდა თუ არა სისხლის სამართლის საქმის საპროცესო შეთანხმებით დასრულება. 2010 წელს საპროცესო შეთანხმებების, გირაოსა და ქონების კონფისკაციების წყალობით საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტმა მიიღო 86 მილიონ ლარზე მეტი, 2011წელს _180 მილიონი ლარზე მეტი. სულ, ქონების კონფისკაციით, საპროცესო შეთანხმებებით, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში 2004-2011 წლებში ერთ მილიარდ ლარზე მეტი თანხა შევიდა.

საპროცესო გარიგებისთვის თანხის სწრაფად ამოსაღებად პროკურატურა თვითონ უკავშირდებოდა ბანკებს და დაკავებულთა ოჯახის წევრებს აიძულებდა, საცხოვრებელი ბინაც კი ჩაედო კრედიტის მისაღებად. წლების განმავლობაში ამ კრედიტებს პროცენტები ერიცხებოდა და საბოლოოდ ოჯახები ღია ცის ქვეშ რჩებოდნენ. დღეს საქართველოში ასიათასობით ოჯახია ამ მდგომარეობაში.

*”ბიზნესის კეთების სიიოლე”: ეს მხოლოდ სამეწარმეო სუბიექტის ადვილად დარეგისტრირებას გულისხმობდა, ანუ ბიზნესის წამოწყება იოლი იყო, მაგრამ მისი რეალურად განხორციელება _ შეუძლებელი. მანამდე არსებული არაერთი წარმატებული ბიზნესი ხშირად საკანონმდებლო უზრუნველყოფის გზით ან პირდაპირი ძალადობით ან “ნაციონალებთან” დაახლოებულ პირებს გადაეცემოდა, ან სახელმწიფოს. კურიოზულია ფაქტები, როდესაც დაკავებული ან დაპატიმრებული ბიზნესმენები ღამის საათებში ერთსა და იმავე ნოტარიუსთან “ნებაყოფლობით” უფორმებდნენ საკუთარ ქონებას და კომპანიებს“დემოკრატიის შუქურის” მშენებლებს. სამწუხაროდ, 2003-2012 წლებში დაზარალებულ ბიზნესმენებს, ისევე, როგორც პოლიტიკური ნიშნით დევნილებს, ჯერჯერობით არც საკუთარი ქონება დაბრუნებიათ და არც რაიმე სახის კომპენსაცია მიუღიათ.

*”ჯანდაცვის წარმატებული რეფორმა”:

საავადმყოფოებისა და პოლიკლინიკების ტოტალური პრივატიზაციის შემდეგ ისეთი ვითარება შეიქმნა, რომ მოსახლეობის უდიდესი უმრავლესობისთვის ძვირად ღირებული, მრავალათასიანი მომსახურება ხელმიუწვდომელი აღმოჩნდა. ადამიანები ხშირად ნებაყოფლობით ამბობდნენ უარს სამედიცინო მომსახურებაზე, ოჯახს სარჩო-საბადებელი რომ არ გაეყიდა და ღია ცის ქვეშ არ დარჩენილიყო. სახელმწიფომ საერთოდ დაიბანა ხელი საკუთარ ხალხზე და მოქმედებდა პრინციპით – გადარჩება ის, ვინც ძლიერია, სუსტები დაიღუპებიან!

ეს პრინციპი ნებისმიერ სფეროზე ვრცელდებოდა. თქვენი მთავრობის კიდევ ერთი ქართველი მრჩეველი, აწ გარდაცვლილი კახა ბენდუქიძე დაუფარავად ამბობდა: “საქართველოში სოფლის მეურნეობა არაა კონკურენტუნარიანი, ამიტომ ფეხზე დავიკიდოთ; თუ გადარჩენა უწერია, თავისით გადარჩეს, თუ არადა, დაიღუპოს, არაა პრობლემა… სოფელში მცხოვრები მამაკაცები სხვაგან წავიდნენ შავ მუშებად, ქალები კი _ მეძავებად. ეს არაა ჩემი პრობლემა…მეჩაიეობა და მევენახეობა-მეღვინეობა საქართველოს ეკონომიკას მძიმე ტვირთად აწევს,რადგან ეს დარგები საბჭოთა პერიოდში ხელოვნურად “გაიბერა”. ჩვენ 700 ათასი გლეხური მეურნეობა გვაქვს. ყველას სესხი მივცეთ? რაც უფრო ცოტა გლეხი გვეყოლება, მით ნაკლები თავის ტკივილი გვექნება”.

*ასეთივე ცინიკურია “ნაციონალური მოძრაობის” წარმომადგენლების განცხადებები“კორუფციის დამარცხების” თაობაზე; შევარდნაძის ხელისუფლების წარმომადგენლებს ოცნებაც კი არ შეეძლოთ ისეთ თანხებზე, რომელთა მითვისებაც სულ მოკლე ხანში სხვადასხვა გზით შეძლო “ვარდების რევოლუციით” ხელისუფლებაში მეორედ მოსულმა შევარდნაძის პარტიის ახალგაზრდულმა ფრთამ. ანტიმონოპოლიური და სხვა სახელმწიფომაკონტროლებელი (მათ შორის, ქვეყანაში იმპორტირებული კვების პროდუქტებისუსაფრთხოების მაკონტროლებელი) ორგანოების გაუქმება, რომელიც თითქოს კორუფციისაღმოფხვრით იყო მოტივირებული, სინამდვილეში იმპორტის მონოპოლიზებასემსახურებოდა, ხოლო არალეგალური თანხები, რომლებიც ბიუჯეტის გვერდის ავლითნაწილდებოდა, ლეგალურ ზემოგებად იქცა. ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებისხელმოწერის შემდეგ ეს საკითხი კვლავ აქტუალური ხდება; პროდუქციის ხარისხისკონტროლის გარეშე ევროპულ ბაზარზე ქართული საქონელი ვერ შევა. სააკაშვილის“რეფორმები” ძალიან ხშირად ასეთ პარადოქსებს ეყრდნობოდა და არა საღ აზრს.

*მოქალაქეეები ბიუჯეტში დღეს გაცილებით მეტს იხდიან სახელმწიფო სერვისების შესაძენად, ვიდრე “რევოლუციამდე”. ყბადაღებული სინათლე (ელქტროენერგია), რომელიც “მიშამმოიტანა”, ასევე არაადეკვატურად ძვირია მოსახლეობის უმრავლესობისთვის. სახელმწიფომოხელეები საშუალო პენსიაზე 20-ჯერ მეტ ხელფასებს და ამავე რაოდენობის პრემიებსიღებენ.

ის, რაც “ნაციონალებმა” 9 წლის განმავლობაში დააშავეს სააკაშვილის თამადობით, შეუძლებელია, ჩატიო ერთ წერილში _ უნივერსიტეტებიდან ღვაწლმოსილი პროფესორებისგაყრა და რევოლუციის მხარდამჭერი “კმარას” აქტივისტებით გავსება, ელიტურიკორუფციის აყვავება, პატიმრების სასტიკი წამება ციხეებში (600-ზე მეტი პატიმარი ერთობსაეჭვო ვითარებაში გარდაიცვალა), გამოუძიებელი მკვლელობები, ტოტალურითვალთვალი და მიყურადება და ამის პარალელურად _ წრეგადასული პიარი და ლხინიჟამიანობის დროს.

*2008 წლის სამარცხვინო ავანტიურა: ცხინვალისკენ დაძრული ავტობუსები ტრიბუნებითა და ათასობით დროშით იყო სავსე, ისე დარწმუნებული იყო “დიადი სტრატეგი” ელვისებური გამარჯვების მოპოვებაში. დღე-ნახევარში წაგებულ ომს სააკაშვილმა რუსთაველისპროსპექტზე კონცერტით უპასუხა. რა ზღაპრებსაც უნდა ყვებოდეს დღეს სხვადასხვატელეეთერებში, მან, მაინც ჰალსტუხის ღეჭვითა და გორში თვითმფრინავის ხმაზედამფრთხალმა, მიწაზე ფორთხვით დაამახსოვრა ხალხს თავი.

სააკაშვილის რჩევებით აპირებთ უკრაინის “ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას”? მილიარდობით დოლარის ღირებულების იარაღი მან ბრძოლის ველზე დატოვა ისევე, როგორც დახოცილი მეომრები. ახლა თქვენ გპირდებათ, რომ მილიარდი დოლარის ღირებულების იარაღს გადმოაცემინებს დასავლეთს. გჯერათ, რომ საკააშვილი თქვენსსამშობლოს უკეთესს დამართებს, ვიდრე ქვეყანას, რომლის პრეზიდენტიც იყო? ნუ იტყვითწლების შემდეგ, რომ არ გაფრთხილებდით!

თქვენთან უკვე დაიწყო ტელედაპატიმრებები. საოპერაციოდან ქირურგის ტელეკამერების წინაშე გამოყვანა და დაკავება მხოლოდ ჟურნალია, კინო მერე და მერე იქნება!

ახლახან კიევში, ცენტრალური ბანკის შენობის წინ, მიტინგის დარბევის შემსწავლელი კომისიის ხელმძღვანელად თქვენმა შს მინისტრმა საკუთარი მოადგილე ეკა ზღულაძე დანიშნა. საქართველოში მინისტრის მოადგილედ მისი მუშაობისას, 2011 წლის 26 მაისს, პოლიციამ სასტიკად დაარბია მშვიდობიანი მიტინგი, ასეულობით ადამიანი დააპატიმრა, ცემა და აწამა, ხოლო ორი გარდაცვლილის ცხედარი მაღაზიის სახურავზე შემოაწყო და ურცხვად ამტკიცებდა, რომ ხელფეხშეკრულებმა სახურავზე ასვლა მოახერხეს, იქ კი დენმა დაარტყათ და დაიღუპნენ!

სისასტიკე მხოლოდ მოიმატებს, “მაიდნის” მსგავსის მოწყობის საშუალებას არ მოგცემენ, ოღონდ ამას “წარმატებულ რეფორმას” დაარქმევენ და მერე არ გვისაყვედუროთ, რომ არგაფრთხილებდით!

არც ის დაიჯეროთ, რომ ჩვენი ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენლების დანიშვნა პოროშენკომ მოიფიქრა – მასაც და სააკაშვილსაც ერთი პატრონი ჰყავთ და, უკრაინაში საშინელებას რომ დაატრიალებენ, ამასაც ისევე “ვერ დაინახავენ”, როგორც 10 წლის განმავლობაში საქართველოში ვერ ხედავდნენ.

იცოდეთ, ისინი ფუნთუშების დარიგებით, სახელმწიფო გადატრიალების მხარდაჭერით, ადამიანის უფლებებისა და დემოკრატიის სახელით მოჰყავთ, მაგრამ, როცა ყველაფერს საკუთარი თვალით დაინახავთ, აღმოაჩენთ, რომ მათი მოშორება უკიდურესად ძნელია. ისინივერც საქართველომ მოიშორა ბოლომდე – ამერიკელების მხარდაჭერით საპარლამენტომანდატების 40% შეინარჩუნეს და ახლა უკრაინა მათთვის მხოლოდ პლაცდარმიასაქართველოს ხელისუფლებაში რევანშით დასაბრუნებლად!

პოლიტიკანები, რომელთათვისაც საკუთარი მოქალაქეების სისხლი არაფერს ნიშნავს, უკრაინელების სისხლზე არ იდარდებენ. ისინი გულწრფელად მიიჩნევენ, რომ ადამიანის უფლებები მხოლოდ მათ აქვთ, დანარჩენები მათი პოლიტიკური ინტერესების განხორციელების ინსტრუმენტს წარმოადგენენ. მათი პოლიტიკური ინტერესი კი ახლოსაც არ არის არც ქართველი, არც უკრაინელი ხალხის სასიცოცხლო ინტერესებთან. ჩვენ ეს უკვე გავიარეთ და საქართველოს დღესაც არ აქვს ჭრილობები მოშუშებული. ნუ გაიმეორებთ ჩვენსშეცდომებს და ნუ გვისაყვედურებთ, რომ არ გაფრთხილებდით!

ნანა დევდარიანი

წყარო

რადგან ქვეყანაში ტურისტების რაოდენობის ზრდას გაზაფხულამდე არ უნდა ველოდოთ, ვერც შემცირებული ექსპორტი გაიზრდება ასე ერთი ხელის მოსმით და არც უცხოეთიდან ფულადი გზავნილები, მთავრობამ გადაწყვიტა ლარის გადასარჩენად ქამრები შემოიჭიროს და ადმინისტრაციული ხარჯები 12%-ით შეამციროს. ხელისუფლება გეგმავს მთლიანად ბიუჯეტი 10-15%-ით შეამციროს, თუმცა მთავრობაში ირწმუნებიან, რომ ბიუჯეტის შემცირების გამო არ შეიკვეცება არც ინფრასტრუქტურული და არც საინვესტიციო პროექტები, ასევე სოციალური კუთხით გამოყოფილი დაფინანსება და არც სახელმწიფო მოხელეთა ხელფასებს ემუქრება შემცირება. საბიუჯეტო სახსრების ეკონომია სავარაუდოდ ”სხვა” ხარჯების ხარჯზე მოხდება, რომელთა დაზოგვა მთავრობას აქამდეც შეეძლო.

სოსო არჩვაძე, ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში: ჩვენ საკმაოდ დიდი თანხა – 2,8 მილიარდი ლარი გვაქვს გათვალისწინებული ბიუჯეტში მმართველობის ხარჯებზე, სახელმწიფო ინსტიტუტების ფუნქციონირებიდან დაწყებული და წარმომადგენლობითი ხარჯების დაფინანსებით დამთავრებული (საპატიო სტუმრების მიღება-გასტუმრება, სადილი და ა.შ.). მაგრამ, ამ ხარჯების შემცირების პოლიტიკა არ უნდა იყოს კამპანიური ხასიათის. ეს უნდა იყოს სახელმწიფო ინსტიტუტებისა და მოსახლეობის ერთად გასავლელი გზა. როგორც ცალი ხელით ტაში არ დაიკვრება, ისე მხოლოდ მთავრობის ან მხოლოდ ხალხის ეკონომიურობა არაფერს მოგვცემს. საზოგადოება უნდა იყოს ეკონომიურად მომართული და უნდა შეძლოს ზედმეტი ფუფუნებისა და ყელყელაობისგან თავის არიდება. ხშირად მომაქვს ერთი გერმანული ოჯახის მაგალითი, რომლის შემსწრე მე თავად ვარ. საკმაოდ მაღალშემოსავლიანი ოჯახია და დილით მშრალ სპირტზე ადუღებდნენ წყალს ჩაისა და ყავისთვის. ხარჯები ასე უფრო ნაკლებია, ვიდრე ელექტრომადუღარით სარგებლობისას. ყველა ფეხის ნაბიჯზე აკეთებდნენ ეკონომიას. რამდენიმე თვის წინ დავთვალე და საქართველოში მასობრივად რომ ვიყენებდეთ ელექტროდამზოგავ ტექნოლოგიებს, მათ შორის ეკონომიურ ნათურებს და საყოფაცხოვრებო ტექნიკას, შევძლებდით დაგვეზოგა იმდენივე ელექტროენერგია, რამდენის გამომუშავებასაც გვპირდებიან ხუდონჰესის აშენების შემთხვევაში. ადმინისტრაციული და ბიუროკრატიული ხარჯები, პრობლემის მხოლოდ ერთი მხარეა. აღსანიშნავია, რომ მთელ მსოფლიოში ხელისუფლებებს აქვთ სწრაფვა, რომ თვითკმარ სისტემად ჩამოყალიბდნენ. თუ მთავრობაზე არ იქნება საზოგადოებრივი კონტროლი, ტრანსფარენტულობა, მუდმივი ზეწოლა, ის იმუშავებს საკუთარი თავისთვის კომფორტის მოწყობაზე – კარგი ოფისები, ხელფასები, მივლინებები და სხვა. ეს არ არის მხოლოდ ჩვენი ხელისუფლების სენი, შინაგანად ყველა ხელისუფლება ამისკენ არის მიდრეკილი. მეორეა რას დაუპირისპირებს ამას საზოგადოება და როგორ გააკონტოლებს, რომ მათ ამის საშუალება არ მისცენ. ამიტომ ეს კამპანია უფრო ფართოდ უნდა განვიხილოთ.

- შესაძლებელი იყო თუ არა, რომ სახელმწიფო მოხელეთა სოლიდურ პრემიებს, ავტოპარკის განახლების მუდმივ პროცესს, შთამბეჭდავ სარესტორნო ხარჯებს და ზოგადად, ბიუჯეტის არარაციონალურ ხარჯვას მთავრობის მხრიდან გარკვეული გავლენა მოეხდინა ლარის გაუფასურებაზე?
- რა თქმა უნდა, ერთ-ერთ მიზეზად ესეც შეგვიძლია განვიხილოთ. თუ ლარის გაუფასურებაში 100%-დან 50% ეგზოგენურ, ანუ გარე ფაქტორებს მიუძღვის, დანარჩენი 50-% შიდა ფაქტორებზე მოდის. მსოფლიო კონიუქტურა შეიცვალა, ნავთობის ფასების შემცირება გავლენას ახდენს ჩვენი შრომითი მიგრანტების შემოსავლებზე და მათ მიერ გამოგზავნილი ტრანზაქციების მოცულობა შემცირდა. ჩვენმა მეზობელმა აზერბაიჯანმა და სომხეთმა გარკვეულწილად შეზღუდეს ავტომობილების შეტანა საქართველოდან. ახლა იანვარში ერთი ამბავი ატყდა, რომ საქართველოდან ექსპორტი 30%-ით შემცირდა. მაგრამ, ზოგადად ექსპორტის შემცირებულ მოცულობას თუ გამოვაკლებთ ავტომობილების ექსპორტს, მაშინ ექსპორტი თურმე 30%-ით კი არა, რეალურად 20%-ით შემცირებულა. თან უნდა მივაქციოთ ყურადღება, რომ მთელი ჩვენი დამოუკიდებლობის ისტორიის განმავლობაში პირველად, ექსპორტმა ევროკავშირში გადაუსწრო ექსპორტს დსთ-ს ქვეყნებში. ეს პირველად მოხდა და ხელისუფლების ადგილას ამას კარგად გავაპიარებდი, რადგან ფაქტი ძალიან საყურადღებოა. მთლიანობაში კი საბიუჯეტო ხარჯების ზრდა და ასეთი არარაციონალური გზით ხარჯვა, გავლენას ახდენს, ახდენდა და თუ ასე გაგრძელდა, მომავალშიც მოახდენს ლარის კურსზე. მაგრამ საყურადღებოა, როგორ ახდენს ეს კურსზე გავლენას? ხელისუფლების ცუდი და არაეფექტური ქმედება აისახება ინფლაციაზე და შემდეგ უკვე გადადის ლარის კურსზე, ხოლო ეროვნული ბანკის ქმედება კი პირიქით ჯერ აისახება ლარის კურსზე და შემდეგ უკვე ვლინდება მომატებულ ინფლაციაში. საბოლოო წერტილი კი იგივეა – ზარალდება მოსახლეობა. ამიტომ საჭიროა მთავრობა და ეროვნული ბანკი ერთმანეთს კი არ დაუპირისპირდნენ და ის კი არ ვიკვლიოთ, ვის უფრო მეტი დანაშაული მიუძღვის ლარის გაუფასურებაში… ორივე მხარე ამ შემთხვევაში დაგვიანებული და არასწორი ნაბიჯებით იწვევდა იმას, რომ ლარი მივიდა ამ ზომამდე. საკმარისი იყო ხელისუფლებას ეჩვენებინა პოლიტიკური ნება და ეროვნულ ბანკს ერთი-მეორის მიყოლებით განცხადებები გაეკეთებინა, მუშაობა დაეწყო და კურსმაც წამოიწია გამყარებისკენ. საზოგადოებაში არსებობს დიდი პოტენციალი მოლოდინებისა და იმედებისა, როცა ინსტიტუტები, რომლებიც პასუხისმგებლები არიან ფინანსურ თუ პოლიტიკურ სტაბილურობაზე ასეთ მესიჯებს, იმპულსებს არ უგზავნიან საზოგადოებას, ის ხდება დეზორიენტირებული და ეს შემდეგ აისახება მაკროეკონომიკურ მაჩვენებლებში, მათ შორის სავალუტო კურსშიც.

ემა ტუხიაშვილი

წყარო

დევდარიანის თქმით, ბურჯანაძის მთელი წინასაარჩევნო კამპანია აგებული იყო იმაზე, რომ რუსეთთან ფართომასშტაბიანი, აფხაზებთან და ოსებთან კი პირდაპირი დიალოგია აუცილებელი. რაც შეეხება ნატო-ს, დევდარიანის აზრით, საქართველოს პოლიტიკური კლასი საკმარის ყურადღებას არ აქცევს იმას, თუ რატომაა რუსეთისთვის ჩრდილოატლანტიკური ალიანსი საფრთხე.

“რუსეთი ნატო-ს აღიქვამს, როგორც საკუთარი უსაფრთხოებისთვის ერთ-ერთ სერიოზულ საფრთხეს. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ იყო პირობა, რომ ნატო აღმოსავლეთით არ გაფართოვდებოდა, თუმცა ალიანსი რუსეთის საზღვრებს სულ უფრო უახლოვდება და რა თქმა უნდა, რუსეთი ამას როგორც რეალურ საფრთხეს აღიქვამს. ერთია, რომ ჩვენი პოლიტიკური კლასი ამ საკითხს სათანადო ყურადღებას არ ვაქცევთ და მეორეა ის, რომ ნატო-ც არაა მოწადინებული საქართველო თავის რიგებში მიიღოს. კიდევ ერთი მომენტი, რაზეც ნინო ბურჯანაძე თავის დროზე საუბრობდა, ნატო-ს წესდების მე-5 მუხლს ეხება. სხვადასხვა ინტერვიუებით თუ კულუარებში ნატო-ს წარმომადგენლები გვეუბნებიან, რომ მოიფიქრეთ თქვენ თვითონ ისეთი ფორმულა, რომ მე-5 მუხლი აფხაზეთზე და ცხინვალის რეგიონზე არ გავრცელდეს. ჩვენი მთავარი პრობლემა ტერიტორიული მთლიანობაა და თუ ამათზე არ გავრცელდა მე-5 მუხლი, არ ვიცი! პრეზიდენტის ავლაბრის რეზიდენციაზე გავრცელებული ნატო-ს წესდების მე-5 მუხლი, რას მოუტანს საქართველოს? ვფიქრობ, ეს სრულიად ჯანსაღი და პრაგმატული მიდგომაა. ჩვენ თავი უნდა დავანებოთ საკუთარი თავის, ამომრჩევლის მოტყუებას და “ნაციონალური მოძრაობის” იმ თამაშის გაგრძელებას”, – განუცხადა “პირWელს” დევდარიანმა.

გლობალური კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელმა ასევე აღნიშნა, რომ ნატო-სთან დაკავშირებით პლებისციტი თავის დროზე 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პარალელურად ჩატარდა.

“იმ არჩევნების გაყალბებაზე კი მარტო საქართველოში არ საუბრობენ. პლებისციტის შედეგები არავის გადაუმოწმებია. ასევე აღსანიშნავია, რომ 2008 წლის შემდეგ ნატო-ს, ისევე როგორც შეერთებული შტატების ავტორიტეტი საქართველოში სულ უფრო ეცემა, მათ შორის იმიტომაც, რომ იქიდან პირდაპირ მხარს უჭერენ სააკაშვილს და “ნაციონალურ მოძრაობას”, – განაცხადა დევდარიანმა.

წყარო: http://pia.ge/show_news.php?id=23385&lang=geo

რას მოუტანს მარგველაშვილს ახალი თამაშის წამოწყება და საკუთარ პოლიტიკურ გუნდთან დაპირისპირება?

როგორც ნანა დევდარიანი აცხადებს, ეს მისთვის დამღუპველი იქნება.

„ამაში კარგი არაფერი იქნება და მისი პოლიტიკური მომავალი ჩათვალეთ, რომ აღარ არსებობს. მაშინ ერთადერთი გზა რჩება, რომ შეუერთდეს „ნაციონალურ მოძრაობას“. დღეს რომ ადამიანი „ნაციონალურ მოძრაობას“ შეუერთდება, მას პოლიტიკასთან ბევრი საერთო აღარ აქვს“, – განუცხადა დევდარიანმა „ახალ თაობას“.

წყარო: http://hotpost.ge/news/politics/16891-margvelashvils-politikuri-momavali-ar-eqneba-thu-qarthul-otsnebas-daupirispirdeba#sthash.6T1dfblS.NGQ6TLzn.dpuf

მარგველაშვილი – პრეზიდენტად, ხოლო ნარმანია თბილისის მერად მოსახლეობამ ივანიშვილის ხათრით აირჩია. მაშინ რანაირად ხდება, რომ ერთმა გადაუსწრო, ხოლო მოერეს იგივე პროცენტი აქვს, რაც ივანიშვილს?
გლობალურუ კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი ნანა დევდარიანი გაზეთ „ალიასთან“ NDI-ს კვლევის შედეგებს აფასებს. მისი თქმით, აღნიშნული ინსტუტი მუდმივად პროცესებზე ზეგავლენის მოხდენას ცდილობს. ნანა დევდარიანი მთავრობას მოუწოდებს, შეკრიბონ სოციოლოგების ჯგუფი და საზოგადოებას ალტერნატიული კვლევევის შედეგები მიაწოდონ.

„ეს ერთგვარი ტექნოლოგიაა, ისე დასვა კითხვები, რომ მიიღო შენთვის სასურველი პასუხები. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ კითხვარი იქნეს გამოქვეყნებული. ახლა მთავრობამ უნდა მოიწვიოს ავტორიტეტული სოციოლოგები, დადოს „ენდიაის“ ყველა კვლევა და იგივე კითხვებით ჩაატაროს რეპრეზენტაბელური გამოკითხვა“, -აღნიშნა დევდარიანმა.

წყარო: http://press.mediamall.ge/?id=12167

წყარო: http://www.tabloid.ge/%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C/

„საერთოდ ვერ ვხვდები რატომ არის საქმე აღძრული მაინც და მაინც თვითმკვლელობამდე მიყვანისთვის და არა სხვა მუხლით. ჯრ ექსპერტიზა არ ჩატარებულა. პიროვნულად ვინც კი ეროსის იცნობდა ძალიან გაუჭირდება დაჯერება, რომ მან თავი მოიკლა, ის ხასიათითაც არ იყო ასეთი ადამიანი.

ამ წუთში უნდა ვიფიქროთ მის შვილებზე და ოჯახზე, ამიტომ ვეცადოთ გამოვრიცხოთ პოლიტიკური მოტივები.”- აცხადებს დევდარიანი.

წყარო: http://reportiori.ge/?menuid=3&id=33268

“გლობალური კვლევის ცენტრის” ხელმძღვანელი, ნანა დევდარიანი აცხადებს: “დააკვირდით, სამეულია: გიგაური, ლომჯარია, კოჟორიძე, რომლებიც გაცილებით ხშირად არიან არა მხოლოდ “რუსთავი 2″-ის, არამედ სხვა ტელეკომპანიების ეთერებშიც, ვიდრე პოლიტიკური ლიდერები. ეს არაფერზე არ მეტყველებს? ერთხელ რაღაც უმნიშვნელო მოხდა და ვიღაცამ იხუმრა სოციალურ ქსელში, კოჟორიძეს ჯერ არ გაუკეთებია ამაზე კომენტარიო? – რაღაც კასტაა შექმნილი, რომელსაც მინდობილი აქვს აბსოლუტური ჭეშმარიტების ნიშა – რასაც ისინი იტყვიან ეს არის აბსოლუტური სიმართლე”.

“ალია” ნანა დევდარიანს ესაუბრა:
- ჩვენ გვაქვს უცნაური ვითარება, როდესაც კახა კოჟორიძე, ნინო ლომჯარია, ეკა გიგაური უფრო ხშირად არიან ტელევიზორში, ვიდრე საქართველოს პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი. ფაქტობრივად, არ არის საკითხი, რომელზეც მათი აზრი არ იყოს საბოლოო ჭეშმარიტება. ამაში მხოლოდ თვითონ კი არ არიან დამნაშავეები, დამნაშავეა მედიაც. მაგრამ ჩვენს მედიას სჭირს ერთი უჩვეულო რამ, იცის რამდენიმე ცნობადი სახე და დანარჩენი არ გაეგება, საერთოდ, ქვეყანაზე რა ხდება. ნუ გავიწყდებათ, რომ ჩვენ გვყავს ისეთი ჟურნალისტები, რომლებიც ელენე ახვლედიანის მობილურს კითხულობენ.
- თქვენ ამბობთ, რომ შექმნილია კასტა. ვის მიერ არის შექმნილი, ვინ მართავს მათ?
- ფაქტები არ სჭირდება იმას, რომ საზოგადოებამ დაინახოს, ვინ დგას მათ უკან, როდესაც იურისპრუდენციაზე პრეტენზიის მქონე ადამიანი ამბობს, რომ მორატორიუმი დაირღვა გიგი უგულავას დაკავებით, რაღაზე უნდა ვილაპარაკოთ. იქ არ მოიძებნა ჟურნალისტი, რომელიც ჰკითხავდა, ან შეახსენებდა, თუ რაზე გამოცხადდა მორატორიუმი. ერთადერთი, რაზეც მორატორიუმი გამოცხადდა, ეს იყო პარლამენტის მიერ გამოცხადებული სიკვდილის დასჯა 1993 წელს, დანარჩენი პრემიერ-მინისტრმა როგორც არ უნდა განაცხადოს, მორატორიუმს ვაცხადებო, სისხლის სამართლის კოდექსის მოქმედებას სიტყვიერი განცხადება არ აჩერებს. ეს ადამიანები კი ამბობენ, გიგი უგულავა რომ დაიჭირეს, მორატორიუმი დაირღვაო. მორატორიუმს არ ცნობს საერთოდ იურისპრუდენცია.
- როდესაც ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია დაფუძნდა, თქვენ მაშინ აქტიურ პოლიტიკაში იყავით. იქიდან მოყოლებული, თუ ხედავთ ამ ორგანიზაციის ან სხვა ორგანიზაციის ფაქტებისადმი დამოკიდებულების ცვლილებას ხელისუფლების ცვლილებებთან ერთად?
- ახლა მოგიყვანთ მაგალითს, რომელიც შთაბეჭდილებებზე კი არ არის აგებული, ან იმაზე, მე რა მგონია, ამის გადამოწმება, ფაქტობრივად, შეიძლება. რატომ მოხდა, რომ 2003 წელს, საიას შეჰქონდა გაუთავებლად ყველა წვრილმანზე სარჩელი სასამართლოებში და ყველა მათგანი იყო განხილული სასამართლოების მიერ. საარჩევნო დავებს ვგულისხმობ. როგორ მოხდა, რომ იმის შემდეგ სააკაშვილის რეჟიმის მიერ ჩატარებული არც ერთი არჩევნების დროს, მათი არც ერთი სარჩელი არ მიიღო სასამართლომ სხვადასხვა მიზეზების გამო და რატომ არ ტეხდნენ მაშინ ეს ორგანიზაციები ერთ ამბავს?.. პირადი პრეტენზიები მე არც კახასთან მაქვს, არც ნინოსთან და არც ეკასთან, მე მინდა სწორად გამიგოთ… უბრალოდ, მაკვირვებს ერთი ფაქტი, როცა უნდათ, ხედავენ და როცა უნდათ – ვერ ხედავენ. ისედაც არასამთავრობო ორგანიზაციებს აქვთ ძალიან დიდი პრივილეგია, მაგალითად, სახალხო დამცველის ოფისში შესული საჩივარი ყველა უნდა იქნას განხილული. არასამთავრობო ორგანიზაციებში შესული საჩივრები კი შეუძლიათ შერჩევითობის პრინციპით განიხილონ. მაგალითად, აიღონ ერთი საჩივარი და სხვა ათასს საერთოდ არ შეხედონ ზედ. ამიტომ, არასამთავრობო ორგანიზაციები მეტ სიფრთხილეს უნდა იჩენდნენ, რადგან ისინი გაცილებით თავისუფალნი არიან და პასუხისმგებლობიდან განთავისუფლებულები. მე მაგალითად, ძალიან კარგად მახსოვს მაგ ორგანიზაციების განცხადებები 2011 წლის 26 მაისს, როდესაც თქვეს სრული სისულელე, თან უტეხად, რომ თურმე არასანქცირებული იყო 26 მაისის აქცია და ამიტომ ხელისუფლებას უფლება ჰქონდა, დაერბია. ჩვენი კონსტიტუცია არც არასანქცირებულ მიტინგს და მეტსაც გეტყვით, მე ბოლოს ეს სიტყვები არასანქცირებული მიტინგი, რუსეთის ცენტრალურ ტელევიზიაში მაქვს მოსმენილი 1989 წლის 9 აპრილს. როგორც ასეთი, არასანქცირებული მიტინგი არ არსებობს, ჩვენი იურისპრუდენცია აძლევს უფლებას ნებისმიერ მოქალაქეს, გამოხატოს თავისი აზრი, მათ შორის ქუჩაში.
- თვლით, რომ დასახელებული არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან ადგილი აქვს მიზანმიმართულ კამპანიას? როდესაც საუბრობთ, რომ “ნაციონალური მოძრაობის” დროს ისინი თვალს ხუჭავდნენ მთელ რიგ დარღვევებზე და დღეს განსაკუთრებული აქტიურობით გამოირჩევიან, ამას გულისხმობთ?
- ეს ძალიან დიდი პროცესია და ასე ერთი შეხედვით, ან ხელაღებით განცხადების გაკეთება გამიჭირდება. ჩვენ ყველაფერს ვხედავთ და გვესმის. გარდა ამისა, ადამიანები გრძნობენ ინტუიციით, რომ ეს ასეა. თუმცა სინამდვილეში, ვითარება გაცილებით რთულია. გაიხსენეთ, 2003 წელს, აღნიშნულმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სააკაშვილის მხარდამჭერებმა ყველაფერი გააკეთეს, რომ დაესუსტებინათ შევარდნაძის ხელისუფლება. ყველაფერზე აკრიტიკებდნენ, ყველაფერზე იძახდნენ, რომ ეს წარმოუდგენელი დარღვევაა და ასე არ შეიძლება. იმის შემდეგ, რაც ხდებოდა მთელი 9 წლის განმავლობაში, რაღაც, მე რაღაც არ მახსოვს ასეთი მძაფრი რეაქცია მათი მხრიდან. ახლა მინდა თუ არ მინდა, მე დასკვნა გამომაქვს, რომ ამის უკან დგას კონკრეტულ ადამიანთა ჯგუფის ინტერესი და ახლა ეს “ნაციონალები” არიან თუ სხვა ვინმე, ჩემთვის ამას არსებითი მნიშვნელობა არა აქვს. ეს არის ქვეყნისთვის საზიანო. ჩვენ თუ გვინდა უკეთესი ქვეყანა, ვიდრე გვქონდა ბოლო წლების განმავლობაში, მაშინ ასე არ უნდა მოვიქცეთ.
- ამ არასამთავრობო ორგანიზაციებზე ხშირად მსმენია, რომ უთქვამთ, ცდილობენ, დემოკრატიული ინსტიტუტები გააძლიერონ საქართველოში და დემოკრატიულ პროცესებს შეუწყონ ხელიო…
- (მაწყვეტინებს) მე უკვე მაგაშიც ეჭვი მეპარება და რატომ, იცით?.. 2003 წელს არჩევნების შემდგომ მიტინგები რომ დაიწყო, ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც დასავლეთიდან ფინანსდებოდა, ყველა, როგორც სამსახურში, ისე მიდიოდა მიტინგებზე, ეს შემთხვევითია?.. შემდეგ უკვე სააკაშვილის ხელისუფლების დროს არ მახსენდება ერთი ფაქტი, რომ ან მიტინგი, ან მსვლელობა, ან რაიმე პროტესტი ყოფილიყო მათი მხრიდან გამოხატული, სიტყვიერადაც კი არაფერს ლაპარაკობდნენ.
- სხვათა შორის, მათგან ხშირად მოგვისმენია განცხადებები, რომლებიც, გნებავთ ეკლესიის და გნებავთ, ტრადიციების წინააღმდეგ იყო მიმართული.
- სააკაშვილი ვერ იტანდა ვერანაირ ავტორიტეტს და როდესაც ეს ავტორიტეტები გამოთქვამდნენ საკუთარ აზრს. ხომ არ დაგავიწყდათ, “ჩარეცხილები” ვინ დაუძახა ჭაბუა ამირეჯიბს, ანა კალანდაძეს და აღარ გავაგრძელებ სიას… რატომ? იმიტომ, რომ თვითონ უნდა ყოფილიყო ავტორიტეტი… ესენიც იგივეს აკეთებენ, ესენი ამბობენ, რომ ეკლესია ავტორიტეტია და ახლა უნდა გამოუთხარონ ძირი, რომ მხოლოდ თვითონ დარჩნენ ავტორიტეტებად და მხოლოდ მათი სიტყვა იყოს საზოგადოებისთვის დამაჯერებელი და მისაღები და ყოველდღე ეკრანიდან მიაწოდონ საზოგადოებას მზა რეცეპტები, თუ რაზე რა აზრის უნდა ვიყოთ და როგორ უნდა მოვიქცეთ. საერთოდ, ეს არასამთავრობო სექტორი არის ძალიან საინტერესო რამ. გახსოვთ, ალბათ, გიგა ბოკერია როგორ იკლავდა თავს ადამიანის უფლებებისთვის, როდესაც არასამთავრობო ორგანიზაციაში მუშაობდა, იგივე გივი თარგამაძე. შემდეგ კი, ხელისუფლებაში მოსვლის შემდგომ რა მონსტრებად იქცნენ, ყველამ ვნახეთ.
- თქვენ საუბრობდით, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციებს საკმაოდ სოლიდური ბიუჯეტი აქვთ. რატომ არ ითხოვენ შესაბამისი სამსახურები, რომ გამოქვეყნდეს მათი შემოსავლები და გასავლები?
- საზოგადოებამ უნდა გააკონტროლოს, ან ჟურნალისტური გამოძიება ჩატარდეს. რატომ არავის გაუჩნდა აქამდე აზრად, რომ შეისწავლოს ეს საკითხი, ვგულისხმობ იმ ორგანიზაციებს, რომელთა სიტყვასაც დღეს წონა აქვს საზოგადოებაში. რა პროექტები განახორციელეს, რა აქვთ შედეგი, ეს არ არის საინტერესო?!.. თქვენ იცით მარტო 2003 წლის წინა პერიოდში “ვარდების რევოლუციიდან” რამდენი აქვთ დახარჯული? მხოლოდ “საზოგადოების ინფორმირების” პროექტზე 600 ათასი დოლარი იქნა დახარჯული, მხოლოდ ერთ პროექტზე.

წყარო: http://www.alia.ge/article.php?id=934

“დააკვირდით, სამეულია: გიგაური, ლომჯარია, კოჟორიძე, რომლებიც გაცილებით ხშირად არიან არა მხოლოდ “რუსთავი2″-ის, არამედ სხვა ტელეკომპანიების ეთერებშიც, ვიდრე პოლიტიკური ლიდერები. ეს არაფერზე არ მეტყველებს? ერთხელ რაღაც უმნიშვნელო მოხდა და ვიღაცამ იხუმრა სოციალურ ქსელში, კოჟორიძეს ჯერ არ გაუკეთებია ამაზე კომენტარიო? – რაღაც კასტაა შექმნილი, რომელსაც მინდობილი აქვს აბსოლუტური ჭეშმარიტების ნიშა – რასაც ისინი იტყვიან ეს არის აბსოლუტური სიმართლე”.- წერს ნანა დევდარიანი.

წყარო: http://reportiori.ge/?menuid=3&id=32651

მისივე შეფასებით, რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობის არარსებობის, ფონზე საგარეო უწყების პირველი პირის განცხადებებში „რუსეთთან ურთიერთობის მოწესრიგების ნატამალი არ არის”.

„ერთადერთმა ადამიანმა, ზურაბ აბაშიძემ შეძლო რუსეთის დაწმუნება, რომ ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ რუსეთს არაფერი არ დაემუქრება. თუ ქართულმა მხარემ რაიმე ზღვარგადასული არ ჩაიდინა, არ მგონია, რუსეთმა ბაზარი გადაკეტოს. პირიქით, განცხადებებიც გაკეთდა, რომ ისინი საფრთხეს არ ხედავენ და ხელმოწერის დღეებში კიდევ რამდენიმე დამატებითი დასახელების პროდუქციაზე გახსნეს ბაზარი”, – აღნიშნა დევდარიანმა.

წყარო: http://reportiori.ge/?menuid=3&id=32427