«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): არჩევნების შემდეგ: სადამდე შეიძლება „გაიქცეს“ ლარი?

«Комсомольская правда» (რუსეთი): მიშა კარავში

«Deutsche Welle» (გერმანია): მიხეილ სააკაშვილი – „ტარანი“ უკრაინული ოპოზიციისათვის

——————–

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 25 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/georgian-lari-has-again-fallen-in-price/4086210.html

არჩევნების შემდეგ: სადამდე შეიძლება „გაიქცეს“ ლარი?

ზაზა წულაძე

ეროვნულმა ვალუტამ ტრადიციას არ უღალატა და გაუფასურება ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგაც გაანგრძო. ერთი ამერიკული დოლარის ოფიციალურმა კურსმა უკვე 2.5206 ლარს მიაღწია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ლარი კიდევ 0,4 პუნქტით დაეცა. Agora Finance-ს მონაცემებით, წინასაარჩევნოდ, შვიდი დღის მანძილზე (16-21 ოქტომბერი) ლარი დოლართან 0,11 თეთრით გაუფასურდა. ეროვნულმა ბანკმა კურსის დასაჭერად სავალუტო ბაზარზე, ბოლოს, ივნისში იაქტიურა. მაშინ კობა გვენეტაძის უწყებამ რამდენიმე ტრანშად – 70 000 000 აშშ დოლარი იყიდა, თუმცა ამ ნაბიჯმა ლარის ვარდნის შეჩერება ვერ შეძლო. მას შემდეგ, ქვეყნის ცენტრალურ ბანკს ბაზარზე ინტერვენცია აღარ მოუხდენია.

ეროვნულმა ბანკმა ახალი კურსი 24 ოქტომბრის 17 საათზე გამოაცხადა, რასაც სავალუტო ბაზარზე მყისიერი გავლენა ჰქონდა. კომერციულ ბანკებში ერთი დოლარის ფასი უკვე 2,5650-დან (TBC ბანკი) 2,578-მდე (საქართველოს ბანკი) მერყეობს. სავალუტო ჯიხურებში კი ფასმა 2,58-ს გადააჭარბა. Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემაში კურსი 2.5350-ს გადასცდა.

ეკონომიკური პოლიტიკის ექსპერტთა ცენტრის პრეზიდენტს ირაკლი მაკალათიას მიაჩნია, რომ ლარმა დიდი ხანია გადალახა 2,5-ის ფსიქოლოგიური ნიშნული და 2017 წლის ბოლომდე კიდევ უფრო გაუფასურდება: „ტრადიციულად ამ პერიოდში უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნა მაღალია, შესაბამისად ლარი უფასურდება და ეს გაგრძელდება, სულ მცირე 2018 წლის იანვრამდე. ეს არის ყოველწლიური ტრენდი, რაც უფრო ვუახლოვდებით საახალწლო პერიოდს იმპორტი იზრდება, გადმორიცხვები იზრდება და ლარის კურსი ეცემა. მთელი შემოდგომა ეს არის კრიტიკული პერიოდი, ლარის კურსის დაცემის პიკი, ჩემი აზრით, დეკემბრის შუა რიცხვებზე მოვა”.

მმართველ პარტია „ქართულ ოცნებაში“, მუნიციპალურ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ მიაჩნიათ, რომ „ქვეყანაში არც ეკონომიკური და არც პოლიტიკური თვალსაზრისით“ რაიმე ცვლილება არ მომხდარა, რასაც შეიძლება ლარის კურსის 4,5 პუნქტით გაუარესება გამოეწვია. ხელისუფლება ლარის კურსის გაუფასურებაში, ტრადიციულად, საგანგაშოს ვერაფერს ხედავს, დროებით, სეზონურ მოვლენად მიიჩნევს, ბაზარზე არსებულ სპეკულაციურ აჟიოტაჟსა და მოლოდინებს აბრალებს. ანალოგიური ვითარება იყო 2016 წელს, საპარლამენტო არჩევნების შემდეგაც, მაშინ გაუფასურების მაჩვენებელმა 0.0743 ლარი შეადგინა, ერთი დოლარი 2.3337-დან 2,4080 ლარამდე გაძვირდა.

ირაკლი მაკალათია მიიჩნევს, რომ მთავრობის მიერ 2017 წელს გადადგმულმა ნაბიჯებმა, იგივე „სესხების გალარების ერთჯერადმა პროგრამამ“, სავალდებულო ფასდადებამ ლარში, შესაბამისი ეფექტი ვერ მოიტანა, იმპორტი და დოლარზე დამოკიდებულება ისევ მაღალია, რაც ლარის გაცვლით კურსზეც აისახება: „გრძელვადიან პერსპექტივაში აუცილებელია ეკონომიკის ზრდის გაცილებით მაღალი ტემპი, ადგილობრივი წარმოების გაზრდის ხაჯზე ექსპორტის გაზრდა და უარყოფითი სავაჭრო სალდოს შემცირება. ეს საშუალებას მოგვცემს დოლარზე, იმპორტიორებზე და საერთაშორისო ბაზრის ნებისმიერ რყევაზე დამოკიდებულები აღარ ვიყოთ”.

2018 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტში ლარის გაცვლითი კურსი ამერიკულ დოლართან მიმართებაში ფინანსთა სამინისტროს 2.5 ნიშნულზე აქვს განსაზღვრული. სწორედ ამ კურსით გეგმავს, საქართველოს მთავრობა როგორც საშინაო, ისე საგარეო ვალის მომსახურებას, რომლის ზღვრულმა ოდენობამ 2018 წლის ბოლოსთვის, 18 მილიარდ 123 მილიონ 000 000 ლარს არ უნდა გადააჭარბოს.

შედარებითვის:

1997 წელს -1 დოლარის მაქსიმალური ფასი 1,311 ლარი იყო; 2003 წელს – 2, 2441; 2008 წელს – 1,668; 2012 წელს – 1,6751, 2014 წელს – 1,927, 2016 წელს – 2,7846 ლარი.

«Комсомольская правда» (რუსეთი), 26 ოქტომბერი, 2017 წელი
https://www.kp.ru/daily/26749.4/3777906/#print
მიშა კარავში

ალექსანდრე კოცი

(შემოკლებით)

ბნელი კიევური ღამე. რკინის კასრში („ბოჩკაში“) შეშა ტაკაცუნით იწვის, მას გარშემო რამდენიმე მოქუფრულსახიანი კაცი შემოსხდომია და თბებიან. მათ შორის ერთი ქართველია – მიხეილ სააკაშვილი.

- ორი დღის წინ დივანზე ვიწექი და როგორც კი თქვენი მოწოდება მოვისმინე, ავდექი და აქ მოვედი, – ამბობს ერთ-ერთი ცეცხლთან მჯდომი, რომელსაც სახე რატომღაც გაწითლებული აქვს.

- ვაჰ, მართლა კაცო? – ტაშს უკრავს ქართველი. მას სხვებიც აჰყვნენ.

- აქ რომ მოვდიოდი, არავის სჯეროდა, რომ მე მიხეილ სააკაშვილს ვნახავდი, მაგრამ აი, ხომ  გხედავთ… ახლა მაინც დამიჯერებენ, – სახე გაუნათდა წითელსახიანს.

- ძალიან მაგარია. მოდი, სურათი ერთად გადავიღოთ, – ამბობს მიხეილ სააკაშვილი.

ღამის კრების მონაწილეები იცინიან და იღბლიანს მხარზე ხელს ურტყამენ…

ეს სცენა მიხეილ სააკაშვილმა ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა. მისი ნახვისას საბჭოთა სკოლაში ოდესღაც ნასწავლი მოთხრობა გამახსენდა: „გლეხები ილიჩთან რიაზანის, კურსკისა და კიევის გუბერნიის ყველაზე მიყრუებული სოფლებიდანაც კი მოდიან. ისინი შეგროვებული ფულით რევოლუციური აქციებით მოცულ დედაქალაქში ჩამოვიდნენ. ილიჩი მათ გულღიად, ალერსიანად ხვდება, რაც ადამიანებზე ზრუნვის გამოვლინებაა“.

ქართველ მოხეტიალე ყარიბს – მიხეილ სააკაშვილს კიევის „კარვების ქალაქში“ შეშის ღუმელიანი („ბურჟუიკა“) ერთი ბრეზენტის კარავი აქვს გამოყოფილი. ფეისბუქზე რამდენიმე ფოტო-სელფსაც დაინახავთ: „მიშიკო საძილე ტომრით“, „მიშიკო კარვიდან გამოსვლისას“, „მიშიკო აქციის მონაწილეებს ესალმება“…

„დღეს მე ღამე კარავში გავატარე, ვერხოვნა რადას წინ“, – აცხადებს მიშიკო ყურებამდე გაღიმებული სახით. ჟურნალისტებიც დადარაჯებულნი არიან და მის ყოველ სიტყვას ისე იჭერენ, თითქოსდა მსოფლიოში სხვა არაფერი ხდებოდეს, თან ზოგი ახელებს – „ამბობენ, კარავში კი არა, სახლში იყავიო“. მართლაცდა, მიშას მდიდრული ბინა კარვებიდან სულ რაღაც ათი წუთის სავალზეა, მაგრამ მოსახლეობისათვის ამის თქმა ეჭვის შემტანი იქნება: ეს იმას ნიშნავს, რომ ოთხი წლის ბავშვს უთხრა, კეთილი თოვლის პაპა არ არსებობსო.

მიხეილ სააკაშვილს დღეს ბევრი სადარდებელ-საზრუნავი აქვს – გენპროკურორი იური ლუცენკო საქართველოში ექსტრადირებით ემუქრება, მის თანამოაზრეებს „ტომრებს თავზე აცმევენ“ და საქართველოში ისე აძევებენ, ზოგს კი უკრაინაში გამოჩენას უკრძალავენ. რა ქნას მიშიკომ? საღამოობით ვიდეომიმართვებით ხალხს ევედრება – „მოდით, ვეჩე მაქვს და დაესწარით. ვისაუბროთ, მინდა ვიცოდე, რომ აქ ტყუილად არ ვზივართ“. ჯერ უკრაინულად ლაპარაკობს, მერე რუსულზე გადადის, ბოლოს ქართულად… რაღა ვლადიმერ მაიაკოვსკი და რაღა მიხეილ სააკაშვილი… თუმცა „ორივე დაბადებით ქართველები არიან“.

მიშიკოს დიდი საქმეები აქვს მოსაგვარებელი – ოლიგარქები უნდა დაამხოს, უკრაინა უნდა გადაარჩინოს… მაგრამ ეყოფა კი ძალა?

«Deutsche Welle» (გერმანია), 25 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://www.dw.com/ru/комментарий-саакашвили-таран-для-украинской-оппозиции/a-41091030

მიხეილ სააკაშვილი – „ტარანი“ უკრაინული ოპოზიციისათვის

სერგეი რუდენკო, პოლიტიკუირი მიმომხილველი

(ამონარიდი პუბლიკაციიდან)

მიხეილ სააკაშვილის დაპირისპირება პეტრო პოროშენკოსთან – ეს უბრალო ბრძოლა არაა უკრაინის პრეზიდენტთან. ისინი ერთმანეთს კარგად იცნობენ ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროიდან, ორივე ვიქტორ იუშენკოს უახლოეს გარემოცვაში შედიოდა, ორივე „ნარინჯოვან რევოლუციაში“ მონაწილეობდა… პეტრო პოროშენკომ პირადად მიიწვია პრეზიდენტყოფილი მიხეილ სააკაშვილი უკრაინაში… ამიტომ მიშასათვის მოქალაქეობის ჩამორთმევა (თანაც ვისგან – პეტროსაგან!) პირად შეურაცხყოფად აღიქმება.

პეტრო პოროშენკოს წინააღმდეგ ბრძოლაში მიხეილ სააკაშვილი მზადაა ყველასთან გაერთიანდეს – „ბატკივშინის“ ლიდერ იულია ტიმოშენკოსთან, უშიშროების სამსახურის ექს-უფროს ვალენტინ ნალივაიჩენკოსთან, ლვოვის მერ ანდრეი სადოვოისთან. მიშასათვის ისინი – თანამგზავრები არიან, მათთვის კი მიშა იმ „ტარანის“ როლის შემსრულებელია, რომელსაც პრეზიდენტის კაბინეტის კარის შენგრევა და უკრაინაში პოლიტიკური სიტუაციის შეცვლა შეუძლია. ყოველი ზემოთ ჩამოთვლილი უკრაინელი პოლიტიკოსს იმედი აქვს, რომ მიხეილ სააკაშვილი მათ მხარს დაუჭერს საპრეზიდენტო-საპარლამენტო არჩევნების დროს, მაგრამ მათი „თამაში“ საქართველოს ყოფილ პრეზიდენტთან დროებითია – მიხეილ სააკაშვილი თვითონ აირჩევს ვისთან იყოს.

მიხეილ სააკაშვილს უკრაინაში ქართული რეფორმების წარმატების გამეორება სურს, მაგრამ მას ამის შესაძლებლობა ჯერ-ჯერობით არ აქვს და უცნობია, როდის ექნება. თუ იური ლუცენკოს განცხადებებს დავუჯერებთ, შესაძლოა იგი საქართველოში დააბრუნონ.

მიხეილ სააკაშვილის მიერ დეკლარირებული ლოზუნგი – „უკრაინა პოროშენკოს გარეშე“ არ იძლევა პასუხს კითხვაზე: კარგი, ვთქვათ, პეტრო პოროშენკო წავიდა, მაგრამ ვინ იქნება მის ნაცვლად? ვისთან ერთად ხედავს იგი უკრაინის მომავალს – იულია ტიმოშენკოსთან, ანდრეი სადოვოისთან, იგორ კოლომოისკისთან თუ მიხეილ სააკაშვილთან ერთად? ჯერ-ჯერობით ეს მნიშვნელოვანი საკითხი გარკვეული არ არის.

კი, უკრაინელები დაიღალნენ ომით და ხელისუფლების კორუმპირებულობით. კი, ყველას სურს სტაბილურობა და მშვიდი ცხოვრება… მაგრამ ისინი ჯერ მზად არ არიან ქუჩაში გამოსვლისა და მიხეილ სააკაშვილის მხარდასაჭერად.

საქართველოს ექს-პრეზიდენტის პოლიტიკური პერსპექტივა უკრაინაში (და აქედან გამომდინარე, პეტრო პოროშენკოს მომავალიც) დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ როგორი სტატუსით იქნება უკრაინაში მიხეილ სააკაშვილი. ჯერ-ჯერობით ხელისუფლება ფრთხილობს და ითმენს. პეტრო პოროშენკო და მისი თანამოზარეები ელოდებიან, როდის გამოიფიტება პოლიტიკურად მიხეილ სააკაშვილი, როდის გამოელევა ძალა და „დაიჩუტება“… მაგრამ, ალბათ, ეს მათი ყველაზე დიდი შეცდომაა: საქართველოს ექს-პრეზიდენტი დღეს ყველაზე არაპროგნოზირებადი პოლიტიკოსია და მისგან ყველაფერია მოსალოდნელი. მით უმეტეს, რომ მას მკაფიოდ გაცხადებული მიზანი აქვს – „უკრაინა პროშენკოს გარეშე“.

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): არჩევნების არითმეტიკა საქართველოში: იგებს ის, ვინც მეტს ხარჯავს

«TRT -Türkiye Radyo Televizyon Kurumu» (თურქეთი): ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის ხაზი 30 ოქტომბერს იხსნება // მატარებელი სტარტს ბაქოს დეპოდან აიღებს

——————–

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 24 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/georgia-local-election-results-2017/4082595.html

არჩევნების არითმეტიკა საქართველოში: იგებს ის, ვინც მეტს ხარჯავს

ზაზა წულაძე

ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, რომელიც საქართველოში 21 ოქტომბერს ჩატარდა, ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკურმა ორგანიზაცია „ქართულმა ოცნებამ“, წინასწარი შედეგების მიხედვით, საგრძნობი უპირატესობით გაიმარჯვა: მმართველმა პარტიამ საქართველოს მასშტაბით, პროპორციულ არჩევნებში – 55,73% ანუ 837 054 ხმა მიიღო. მეორე ადგილზე 17.07%-ით (256 452 ხმა) ექსპრეზიენტ მიხეილ სააკაშვილის „ნაციონალური მოძრაობა“ გავიდა. მესამე შედეგი 10,4%-ით (156 276 ხმა) გიგი უგულავასა და გიგა ბოკერიას „ევროპულმა საქართველომ“ აჩვენა. მეოთხეზე 6,56%-ით (98 585 ხმა) „პარტიოტთა ალიანსი“ აღმოჩნდა. 4%-იანი საარჩევნო ბარიერი სწორედ ამ ოთხმა სუბიექტმა გადალახა.

„ქართულმა ოცნების“ მერობის კანდიდატებმა პირველივე ტურში იმარჯვეს დედაქალაქში (კახი კალაძე – 51% VS ალექსანდრე ელისაშვილი – 17,5%), სამ თვითმმართველ ქალაქში (ბათუმი, ფოთი, რუსთავი) და 54 თვითმმართველ თემში. 1090 მაჟორიტარული ოლქიდან „ოცნებამ“ 1015 ოლქი მოიგო (აქედან 16-ში კონკურენტი საერთოდ არ ჰყავდა) და მხოლოდ 75-ში დამარცხდა.

„თბილისის ფაბიანური საზოგადოების“ თავმჯდომარე ლევან ლორთქიფანიძეს მიაჩნია, რომ ბიძინა ივანიშვილის პარტიამ ასეთ შედეგს, პირველ რიგში, დიდი ფულის დახარჯვით მიაღწია:

„მთელი წინასაარჩევნო კამპანია შეგვიძლია დავახასიათოთ, ერთადერთი სიტყვით – უთანასწორობა. საარჩევნო სუბიექტებს შორის აბსოლუტური უთანასწორობა იყო დაფინანსების, საარჩევნო კომისიაში წარმომადგენლობის, მედიაში გაშუქების, სხვადასხვა რესურსების გამოყენების თვალსაზრით. ჩვენ ვხედავდით, რომ ისევ სახელისუფლებო ძალას აქვს აბსოლუტური ძალაუფლება, კვლავ იგივე ბიზნესი ურიცხავს მთავრობას ფულს, რომელიც 2012 წლამდე „ნაციონალურ მოძრაობას“ აფინანსებდა. დაფინანსების სქემაც ანალოგიურია, ბიზნესს მთავრობა აძლევს მრავალმილიონიან ტენდერებს და ბიზნესმენებსაც მხოლოდ ამის შემდეგ უჩნდებათ პოლიტიკური პრეფერენციები“.

პირველად, ბოლო ხუთი წლის მანძილზე, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ბიძინა ივანიშვილი, რომლის ქონებაც 4,8 მილიარდ დოლარს შეადგენს, წინასაარჩევნო კამპანიაში არ ჩართულა. სამაგიეროდ, „ქართულმა ოცნებამ“ ბოლო ოთხი თვის მანძილზე, შემოწირულობის სახით – 11 მილიონ 640 411 ლარი მიიღო.

მაშინ, როცა 2017 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილე ყველა დანარჩენ პოლიტიკურ პარტიასა თუ დამოუკიდებელ კანდიდატს საერთო ჯამში, მხოლოდ – 1 მილიონ 358 595 ლარი შესწირეს. აქედან – 931 083 ლარი „ევროპულ საქართველოს“, 108 149 ლარი კი „ნაციონალურ მოძრაობას“ ერგო.

ოპონენტები ფიქრობენ, რომ „ქართულმა ოცნებამ“, როგორც წინა არჩევნებზე, ახლაც დეკლარირებულზე გაცილებით მეტი ფული დახარჯა. არჩევნების დროს „შავი ფულის“ მოძრაობას არც აუდიტის სამსახურში გამორიცხავენ, სადაც რამდენიმე შემოწირვის კანონიერებას ამ დრომდე სწავლობენ.

შედარებისთვის: წინა, 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე გამარჯვება საარჩევნო ბლოკ “ქართული ოცნებას” – ოფიციალურად, თითქმის ორჯერ ნაკლები თანხა – 6 318 735 ლარი დაუჯდა. 2014 წელს, „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ – 2 435 792 ლარი, ყველა დანარჩენმა პოლიტიკურმა სუბიექტმა კი ჯამში 3 106 244 ლარი დახარჯა. ანუ, „ქართულ ოცნებას“ 2017 წელს, თითქმის, იგივე თანხა დასჭირდა გასამარჯვებლად (11,6 მილიონი), რაც 2014 წელს, ყველამ საარჩევნო სუბიექტმა ერთად დახარჯა (11,8 მილიონი).

იურისტი დავით ჯანდიერი თვლის, რომ უფულოდ დარჩენილმა ოპოზიციამ ვერც „გადაუწყვეტელი ამომრჩევლის“ მიმხრობა შეძლო და ვერც „ნიჰილისტების“ სახლიდან გამოყვანა მოახერხა, რამაც მმართველ პარტიას გამარჯვება კიდევ უფრო გაუადვილა:

„ის, რომ არჩევნებზე სულ უფრო ნაკლები ადამიანი მიდის, ამას სხვადასხვა ქვეყანაში განსხვავებული მიზეზები აქვს. განვითარებულ, დემოკრატიულ და ეკონომიკურად ძლიერ ქვეყნებში ძალიან ბევრი ადამიანი არ მიდის არჩევნებზე იმ უბრალო მიზეზით, რომ იგი ქვეყანაში არსებული სიტუაციით მეტ-ნაკლებად კმაყოფილია. ჩვენთან კი აბსოლუტურად სხვა ვითარებაა. აქ ნიჰილისტურად განწყობილი ამომრჩეველი სახლში რჩება იმიტომ, რომ მას ელემენტარულად არ სჯერა, რომ მის მიერ გაკეთებული არჩევანი რაღაცას შეცვლის“.

​21 ოქტომბრის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე, ხმის უფლება 3 440 123 ამომრჩევლიდან, მხოლოდ 1 570 563-მა ანუ 45,65 %-მა გამოიყენა. კიდევ უფრო დაბალი იყო ამომრჩეველთა აქტივობა თბილისში – 43,4%.

2017 წლის თვითმართველობის არჩევნების შედეგად, საქართველოში 58 მერი და 64 მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2058 წევრი აირჩიეს. ერთ თვითმმართველ ქალაქში (ქუთაისი) და ხუთ თვითმმართველ (თიანეთი, ყაზბეგი, ბორჯომი, ხაშური, მარტვილი) თემში მეორე ტური დაინიშნება, რომელიც 15 ნოემბრამდე უნდა გაიმართოს.

დაძაბული სიტუაცია შეიქმნა თიანეთში, სადაც ბიძინა ივანიშვილის სტუდენტობის მეგობარი, მმართველი კოალიციის ყოფილი დეპუტატი თამაზ მეჭიაური “ქართულ ოცნებას” გაყალბებაში სდებს ბრალს. თამაზ მეჭიაურმა არჩევნებში 3077, ხოლო მისმა კონკურენტმა “ოცნებიდან” – 3081 ხმა მიიღო.

მეორე ტურში, “ნაციონალური მოძრაობის” მერობის ორი კანდიდატი გავიდა (ქუთაისი, მარტვილი), თუმცა 23 ოქტომბერს, პარტიის პოლიტსაბჭოს გადაწყვეტილებით, მიხეილ სააკაშვილის პარტიამ არჩევნების მეორე ტურს ბოიკოტი გამოუცხადა.

ეუთოს და დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის (OSCE/ODIHR) სადამკვირვებლო მისიამ წინასწარ დასკვნაში აღნიშნა, რომ 21 ოქტომბრის არჩევნებზე „ფუნდამენტური თავისუფლებები ძირითადად დაცული იყო“, ამავე დროს, მისიის აზრით, „მთლიანობაში არჩევნების კონტექსტი მმართველი პარტიის დომინირების ფონზე იყო ფორმირებული“.

OSCE/ODIHR-ის მისიის ხელმძღვანელმა კორინ იონკერმა ხაზი გაუსვა, რომ საარჩევნო უბნებთან „ქართული ოცნების“ კოორდინატორების მხრიდან ადამიანების ID მონაცემების აღრიცხვა, კონტროლი გამოცხადდა ამომრჩეველი თუ არა ხმის მისაცემად და ვის მისცა ხმა „აბსოლუტურად დაუშვებელია“. მისივე თქმით, ზოგ საარჩევნო უბანზე ეს ტენდენცია „მეტად ფიქსირდებოდა, ზოგან – ნაკლებად“.

საერთაშორისო სადამკვირვებლო მისიის დასკვნა მთლიანად გაიზიარა საქართველოში აშშ-ს საელჩომ, რომელმაც საქართველოს მთავრობას მოუწოდა „სწრაფად და გამჭვირვალედ გამოიძიოს საჩივრები ამომრჩეველთა დაშინებისა და ადმინისტრაციული რესურსის ბოროტად გამოყენების შესახებ“.

«TRT -Türkiye Radyo Televizyon Kurumu» (თურქეთი), 23 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://www.trt.net.tr/georgian/mec-niereba-da-tek-nologia/2017/10/20/bak-o-t-bilisi-qarsis-rkinigzis-xazi-30-ok-tombers-ixsneba-831268

ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის ხაზი 30 ოქტომბერს იხსნება

მატარებელი სტარტს ბაქოს დეპოდან აიღებს

ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო ხაზის პირველი ოფიციალური გახსნა 30 ოქტომბერს გაიმართება თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეპ ტაიპ ერდოღანის, აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის გიორგი კვირიკაშვილის მონაწილეობით.

როგორც  თურქეთის ტრანსპორტის, საზღვაო და კავშირგაბმულობის მინისტრმა აჰმეტ არსლნმა განაცხადა, რეჯეპ ერდოღანი, ილჰამ ალიევი და გიორგი კვირიკაშვილი პირველ მგზავრობას ბაქოს რკინიგზის დეპოდან დაიწყებენ.

„ამ რკინიგზის მაგისტრალის ამოქმედებით მარტო მატარებლები კი არ ივლიან, არამედ, რეგიონის ისტორიაც უკეთესობისკენ შეიცვლება“, – განაცხადა აჰმეტ არსლანმა და დაამატა, რომ ამ მაგისტრალს შემდეგ ედირნედენ ევროპაში მიმავალ ჩქარი მატარებლის რკინიგზის ხაზს მიუერთებენ, რისთვისაც შესაბამისი ნაბიჯები იდგმება.

თურქმა მინისტრმა ასევე განაცხადა, რომ ისინი ირან-აზერბაიჯან-თურქეთს შორისაც გეგმავენ სარკინიგზო ხაზის გაყვანას.

———

შენიშვნა: მასალები ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის გახსნის თაობაზე გამოქვეყნდა აგრეთვე თურქულ გაზეთებში «Daily Sabah»-ში, «Hürriyet Daily News»-ში და ა.შ.

«КоммерсантЪ» (რუსეთი): მიხეილ სააკაშვილის პარტიამ საქართველოში მორიგი არჩევნები წააგო

«Независимая газета» (რუსეთი): „ქართულმა ოცნებამ“ მეტოქეები გაანადგურა // თბილისის მერი იტალიური „მილანის“ ექს-ფეხბურთელი კახა კალაძე გახდა

—-

საქართველოს მუნიციპალური არჩევნები დასავლურ მასმედიაში (მოკლე მიმოხილვა)

——————–

«КоммерсантЪ» (რუსეთი), 23 ოქტომბერი, 2017 წელი
https://www.kommersant.ru/doc/3447277
მიხეილ სააკაშვილის პარტიამ საქართველოში მორიგი არჩევნები წააგო

„მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინაში მყოფი მიხეილ სააკაშვილი აქტიურად ერეოდა საქართველოში მოქმედი თავისი პარტიის საარჩევნო კამპანიაში, „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მუნიციპალური არჩევნები წააგო – მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის პარტია „ქართულმა ოცნებამ“ გაიმარჯვა ფაქტიურად ყველა მსხვილ ქალაქში, თბილისის ჩათვლით, ასევე პარტიული სიებისა და მაჟორიტარული ოლქების მიხედვით, ქვეყნის მასშტაბით“, – აღნიშნულია სტატიაში, რომელშიც გადმოცემულია არჩევნების წინასწარი შედეგები, ცესკოს მონაცემების საფუძველზე (ავტორი – გიორგი დვალი).

„მიხეილ სააკაშვილისათვის, როგორც ჩანს, ყველაზე მტკივნეული ამბავი გახდა მისი თანაპარტიელის ზაალ უდუმაშვილის მშრალი დამარცხება თბილისის მერის არჩევნებში. მან მეორე ადგილიც კი ვერ დაიკავა, ხმების მხოლოდ 16,53% მოაგროვა და წინ დამოუკიდებელი კანდიდატი ალეკო ელისაშვილი გაუშვა (ხმების 17,49%-ით). რაც შეეხება თვით მერს, ის პირველივე ტურში უკვე ცნობილია – „ქართული ოცნების“ ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ლიდერი, ენერგეტიკის ექს-მინისტრი და ექს-ფეხბურთელი კახა კალაძე (ხმების 51,13%-ით).

„ქართული ოცნების“ კანდიდატებმა დამაჯერებლად გაიმარჯვეს მოწინააღმდეგეებზე საქართველოს ყველა „თვითმმართველ ქალაქში“. მეორე ტური მხოლოდ ქუთაისში ჩატარდება, თუმცა იქაც „ქართული ოცნების“ კანდიდატი [გიორგი ჭიღვარია] ბევრად წინ უსწრებს თავის მეტოქეს, მიხეილ სააკაშვილის თანაპარტიელს, საგარეო საქმეთა ყოფილ მინისტრ გრიგოლ ვაშაძეს, რომელიც მოსახლეობას იმ სკანდალით დაამახსოვრდა, რომ მინისტრის პოსტზე მყოფი რუსეთის მოქალაქეობას ინარჩუნებდა და რუსულ  პასპორტზე მხოლოდ 2008 წლის „ხუთდღიანი ომის“ შემდეგ უარი.

ამრიგად, შეიძლება ითქვას, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ მუნიციპალურ არჩევნებში აბსოლუტური უმრავლესობა მოიპოვა, თბილისის საკრებულოს ჩათვლით. ექსპერტების აზრით, მიხეილ სააკაშვილის პარტიის ასეთი გამანადგურებელი დამარცხების მიზეზი მისივე მხარდამჭერების იმედგაცრუებაა. „ხალხი დაიღალა და აღარ სჯერა, რომ მიხეილ სააკაშვილი ერთნაირად იბრძვის როგორც საქართველოში, ასევე უკრაინაშიც“, – განუცხადა „კომერსანტს“ ანალიტიკოსმა დავით ავალიშვილმა.

«Независимая газета» (რუსეთი), 23 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://www.ng.ru/cis/2017-10-23/5_7100_georgia.html

„ქართულმა ოცნებამ“ მეტოქეები გაანადგურა

თბილისის მერი იტალიური „მილანის“ ყოფილი ფეხბურთელი კახა კალაძე გახდა

სტატიაში ვრცლადაა გადმოცემული საქართველოში მუნიციპალური (ადგილობრივი თვითმმართველობის) ორგანოების არჩევნებში ხმის მიცემის პროცესი და შედეგები (ავტორი – იური როქსი).

„საქართველოში არჩევნები ჩატარებულად ჩაითვალა, ცესკომ წინასწარი შედეგები შეაჯამა, ოპოზიციამ საწადელი ვერ შეისრულა, მმართველმა პარტიამ გამარჯვება მოიპოვა, უცხოელმა დამკვირვებლებს რაიმე სერიოზული დარღვევა არ დაუფიქსირებიათ. „ქართული ოცნების“ წარმატება ტოტალური აღმოჩნდა როგორც პროპორციული, ასევე მაჟორიტარული სიებით – მან ოპოზიციას არანაირი შანსი არ დაუტოვა არცერთ უბანზე.

ინტრიგა მხოლოდ თბილისში შეინიშნებოდა: ზოგიერთ ანალიტიკოსს მიაჩნდა, რომ ქალაქის მერის არჩევნებში მეორე ტური გაიმართებაო, მაგრამ მათი პროგნოზი მცდარი აღმოჩნდა: თბილისის ხელმძღვანელად კვლავ „ქართული ოცნების“ კანდიდატი აირჩიეს, ამჯერად ცნობილი  ფეხბურთელი კახა კალაძე. „მოულოდნელი ფაქტი“ მაინც მოხდა: კახა კალაძის მთავარ კონკურენტად პოპულარული ტელეწამყვანი, „ერთიანი ნაცმოძრაობის კანდიდატი ზაალ უდუმაშვილი ითვლებოდა, მას კი დამოუკიდებელმა კანდიდატმა ალეკო ელისაშვილმა აჯობა და ხმების რაოდენობით მეორე ადგილზე გავიდა. მომხდარმა ამბავმა უნდა დააფიქროს როგორც „ნაციონალები“, ასევე  მათი არაფორმალური ლიდერი მიხეილ სააკაშვილი, რომელიც უკრაინაში პოლიტიკური პროექტის რეალიზებას ცდილობს. ფაქტია, რომ „ნაციონალები“, 2012 წლიდან მოყოლებული, ყველა არჩევნებს ლაწა-ლუწით აგებენ და თან სულ უფრო ცუდი შედეგებით.

წესით, ჭკუას მმართველი პარტიამაც უნდა მოუხმოს – ჭირდება კი „ქართულ ოცნებას“ ოპოზიციის მარგინალიზაცია? თუ მისი მთავარი მოწინააღმდეგე ასეთი არააეფექტურია („ერთიანმა ნაცმოძრაობამ“  ხმების მხოლოდ 17% მიიღო), მაშინ რა უნდა ითქვას დანარჩენ პოლიტიკურ პარტიებზე, რომლებიც ძლივ-ძლივობით აგროვებენ ხმების 5%-ს? თანაც მათი ყველა კანდიდატის წინასაარჩევნო კამპანია ერთმანეთისაგან გადაწერილს ჰგავდა.

არჩევნების ყველა მონაწილე (თბილისშიც და რეგიონებშიც) თითქოსდა ერთმანეთს გაურიგდა – მათ ყველამ წინა პლანზე ეკოლოგიური და გარემოს დაცვის პრობლემები წამოსწია. ამ სფეროში მართლაც ბევრი რამაა გასაკეთებელი, განსაკუთრებით საქართველოს ტურიზმის პერსპექტვის გათვალისწინებით. ბევრი დაპირება იყო სოციალურ-ეკონომიკური განხრით, მაგრამ რამდენი და როგორ შესრულდება, ეს საკითხი ღიად რჩება.

არჩევნების შედეგების აშკარა ერთმნიშვნელოვანი ხასიათისა და საერთაშორისო დამკვირვებლების განცხადების მიუხედავად – რაიმე სერიოზული დარღვევები არ მომხდარაო – ოპოზიციამ თავისი დამარცხება მაინც ხელისუფლებას დააბრალა: „ნაციონალთა“ აზრით, არჩევნები გაყალბდა. თუმცა მათ აზრს საქართველოში ცოტა ვინმე თუ იზიარებს.

——–

საქართველოში გამართული მუნიციპალური არჩევნების შესახებ რუსული მასმედიის მიერ გავრცელებული მასალების რაოდენობისა და სიხშირის მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, შეიძლება ითქვას, რომ რუსეთის პრესა, რადიო-ტელევიზია და საინფორმაციო სააგენტოები საკმაოდ აქტიურად აშუქებდნენ არჩევნების მიმდინარეობას და მის შედეგებს. ასეთივე ტენდენცია და სურათი შეინიშნება უკრაინულ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებშიც.

——————–

საქართველო მუნიციპალური არჩევნები

დასავლურ მასმედიაში

23 ოქტომბრის დილის მდგომარეობით, ბოლო ორი დღის განმავლობაში საქართველოში ჩატარებულ არჩევნებს აშუქებდნენ საინფორმაციო სააგენტოები „როიტერი“ და „ფრანს-პრესი“ (ავრცელებდნენ ფაქტობრივ-სტატისტიკური მონაცემებს, რაიმე მნიშვნელოვანი საავტორო კომენტარებისა და შეფასებების გარეშე). არჩევნების დროს ხმის მიცემის ამსახველი მასალა გაავრცელა ბრიტანული „ბი-ბი-სი“-ს რუსულმა სამსახურმა, საფრანგეთში არსებულმა ევროპულმა სამაუწყებლო ტელეარხმა „ევრონიუსმა“, გერმანულმა „დოიჩე ველემ“ და ა.შ.

ამერიკული რადიო „თავისუფლება/თავისუფალი ევროპის“ რუსული სამსახურის – რადიო „სვობოდას“ პროექტის – „ეხო კავკაზას“ მიერ ეთერში გადაიცა ვრცელი ინტერვიუ ქართველ პოლიტოლოგებთან – ზვიად აბაშიძესთან და გია ხუხაშვილთან (მათ ესაუბრება პრაღელი ჟურნალისტი ეკატერინა პროკოფიევა), რომლებიც არჩევნების შედეგებს აფასებენ.

ორივეს აზრით, შედეგები სავსებით ლოგიკურია – მოხდა ის, რაც უნდა მომხდარიყო: „ქართულმა ოცნების“ გამარჯვება სრულიად კანონიერად მოიპოვა. ინტერვიუში პოლიტოლოგები  ყურადღებას უთმობენ თბილისის მერობის კანდიდატების კ.კალაძის, ზ.უდუმაშვილის, ა.ელისაშვილისა და ე.ხოშტარიას წარმატებისა და წარუმატებლობის მიზეზებს (წყარო: https://www.ekhokavkaza.com/a/28809331.html).

«КоммерсантЪ» (რუსეთი): რამდენად პოპულარულია მიხეილ სააკაშვილი საქართველოში? ამას დღევანდელი არჩევნების შედეგები გვაჩვენებს

«The Economist» (დიდი ბრიტანეთი): ნაციონალიზმი და თხილი // საქართველო და აფხაზეთი Nutella-ს წარმოებას სირთულეებს უქმნიან // კონფლიქტის გამო შეიძლება ევროპელებმა გემრიელად ვეღარ ისაუზმონ

«Эхо» (აზერბაიჯანი): „ნუ იჩქარებთ ბაქოს ძაგებას და თბილისის ქებას“ // საქართველოს დედაქალაქის შუქ-ჩრდილები

——————–

«КоммерсантЪ» (რუსეთი), 21 ოქტომბერი, 2017 წელი
https://www.kommersant.ru/doc/3446765
რამდენად პოპულარულია მიხეილ სააკაშვილი საქართველოში?
ამას დღევანდელი არჩევნების შედეგები გვაჩვენებს

„საქართველოში დღეს მუნიციპალური არჩევნები ტარდება, რომლის მთვარი ინტრიგა შემდეგში გამოიხატება: შეძლებს თუ არა ქვეყნის ექს-პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ რეალური კონკურენცია გაუწიოს მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის მმართველ პარტიას – „ქართულ ოცნებას“? არჩევნებში პრორუსული პოლიტიკური ორგანიზაცია – „პატრიოტთა ალიანსიც“ მონაწილეობს, რომელიც „მოსკოვთან, სოხუმთან და ცხინვალთან დიალოგის“ მხარდამჭერად გამოდის, თუმცა „პატრიოტებს“ რაიმე სერიოზული შედეგის მიღების იმედი არ აქვთ“, – ნათქვამია სტატიაში, რომელშიც განხილულია არჩევნების წინ შექმნილი პოლიტიკურ ძალთა განლაგება (ავტორი – გიორგი დვალი).

ორივე მხარემ – ხელისუფლებამაც და ოპოზიციამაც მნიშვნელოვანი სამობილიზაციო ძალისხმევა გასწია. გამოკითხვები გამარჯვებას მმართველ პარტიას უწინასწარმეტყველებენ, თუმცა ოპოზიცია წარმატების იმედს არ კარგავს, განსაკუთრებით აქტიურობს ექს-პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. მაგრამ სანამ „ქართულ ოცნებას“ დაამარცხებენ, „ნაციონალებმა“ თავიანთ განაყოფზე, ანუ პარტია „ევროპულ საქართველოზე“ უნდა მოიპოვონ გამარჯვება.

„ევროპული საქართველო“ შარშან იმ „ნაციონალმა“ ლიდერებმა შექმნეს, რომლებიც მიხეილ სააკაშვილის გადაწყვეტილებამ გაანაწყენა – როცა ექს-პრეზიდენტმა საქართველოს მოქალაქეობა უკრაინის მოქალაქეობაზე გაცვალა. „მას ძალიან უნდოდა ოდესის ოლქის გუბერნატორობა, მოწყენილი იყო ხელისუფლების გარეშე და თანამდებობას საქართველოს მოქალაქეობა შესწირა“, – ამბობს „კომერსანტთან“ საუბარში პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსი გიორგი უგულავა. მისი თქმით, ოდესაში მიშას ფაქტიურად მხოლოდ მეხანძრეებს ხელმძღვანელობდა, თავის თავს კი პრეზიდენტობის აურას უქმნიდა“.

თვითონ მიხეილ სააკაშვილისათვის კი ფსონი ძალიან მნიშვნელოვანია: თუ იგი წააგებს „ქართულ ოცნებასთან“, მაშინ იგი წააგებს თავის პარტიას და საკუთარ თავსაც, იგი საბოლოოდ დაკარგავს პოლიტიკურ წონას საქართველოში. თუმცა პოლიტოლოგი გია ხუხაშვილი დარწმუნებულია, რომ მიხეილ სააკაშვილს ჯერ კიდევ აქვს რესურსი: „იგი თავის მომხრეებისათვის თითქმის რელიგიურ ფიგურად იქცა. ასე რომ, „ევროპელი ქართველები“ „ნაციონალებზე“ წარმატებულად ვერ გამოვლენ“, – ამბობს გია ხუხაშვილი „კომერსანტის“ კორესპონდენტთან საუბარში.

არჩევნებში შესამჩნევ მოთამაშედ რჩება „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“,  ჟურნალისტის და პარლამენტის დეპუტატის ირმა ინაშვილის ხელმძღვანელობით, რომელმაც თავის დროზე მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ხელისუფლების შეცვლაში (2012 წელს). ამ პარტიის დეპუტატები ხშირად დადიან მოსკოვში და სახელმწიფო სათათბიროელ კოლეგებს ხვდებიან. ირმა ინაშვილი ამომრჩევლებში ამ სლოგანით მოუწოდებს – „დავიწყოთ დიალოგი მოსკოვთან, სოხუმთან და ცხინვალთან“. თუ გავითვალისწინებთ, რომ „პატრიოტებმა“ გასულ არჩევნებში მხოლოდ ხმების 5% მიიღეს, დღევანდელი შედეგებიც დიდი არ იქნება.

ყველაზე მნიშვნელოვანი მაინც თბილისი მერის არჩევნებია. „ქართულმა ოცნებამ“ ქალაქის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე ასარჩევად თავისი ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პოლიტიკოსი – ენერგეტიკის ექს-მინისტრი და „მილანის“ საფეხბურთო კლუბის ყოფილი მოთამაშე კახაბერ კალაძე წარადგინა. მისი ოპონენტი კი „ნაციონალებიდან“ – პოპულარული ტელეწამყვანი ზაალ უდუმაშვილი. ოპოზიცია აცხადებს, რომ მეორე ტურის შემთხვევაში ისინი „ოცნების“ წინააღმდეგ გაერთიანდებიან… თუმცა გამოკითხვების შედეგები მოწმობენ, რომ კახა კალაძე დღევანდელ არჩევნებში გაიმარჯვებს, ანუ მეორე ტური საჭირო არ იქნება.

«The Economist» (დიდი ბრიტანეთი), 20 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.economist.com/news/europe/21730456-decades-old-war-may-keep-hazelnuts-reaching-europes-breakfast-tables-georgia-and-abkhazia

ნაციონალიზმი და თხილი

საქართველო და აფხაზეთი Nutella-ს წარმოებას სირთულეებს უქმნიან

კონფლიქტის გამო შეიძლება ევროპელებმა გემრიელად ვეღარ ისაუზმონ

(მცირე შემოკლებით)

რუსეთით და შავი ზღვით იზოლირებულ-გარემოცული საქართველო ბოლო ათი წლის განმავლობაში ევროპასთან დაახლოებას ცდილობს და ამ ძალისხმევაში მნიშვნელოვან როლს ფუნდუკი (ტყის თხილი) ასრულებს. 2007 წელს იტალიურმა კომპანიამ Ferrero საქართველოში თავისი წარმომადგენლობა გახსნა, რომლის მიზანს ამ კომპანიის მთავარი პროდუქტის – შოკოლად-თხილის პასტის – Nutella-ს ძირითადი ინგრედიენტის მიწოდება შეადგენდა (Nutella ევროპელებისათვის საყვარელი საჭმელია, რომელსაც საუზმის დროს პურზე წასმული სახით მიირთმევენ). იმ დროიდან საქართველო, თხილის დამზადების მხრივ, მსოფლიოში მესამე ადგილზე გავიდა (თურქეთ-იტალიის შემდეგ). ფუნდუკი საქართველოსთვის ყველაზე დიდ საექსპორტო პროდუქტად იქცა, მხოლოდ სპილენძს თუ ჩამოუვარდებოდა.

2014 წელს საქართველომ და ევროკავშირმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას თავისუფალი ვაჭრობის თაობაზე, მაგრამ, იმის ნაცვლად, რომ Nutella-ს წარმოებისათვის ფუნდუკის მიწოდება გაიოლებულიყო, შეთანხმებას, პირიქით, პროცესის დამუხრუჭება და გართულება შეუძლია. ფუნდუკის ექსპორტის დაახლოებით 10%-ს საქართველო რუსეთის ჯარების მიერ ოკუპირებული აფხაზეთიდან ახორციელებს. თბილისს არანაირი სავაჭრო შეთანხმება არ აქვს  აფხაზეთის საოკუპაციო ხელისუფლებასთან, ფუნდუკი კი ერთადერთი პროდუქტია, რომლის გაყიდვის უფლებას აფხაზ სეპარატისტთა ლიდერები ადგილობრივ ფერმერებს აძლევენ (ფუნდუკის კულტურით ძირითადად გალის რაიონის მოსახლეობაა დაკავებული, რომლებთაც მოსავალი საქართველოს ტერიტორიაზე გადააქვთ და იქ ყიდიან).

2018 წლიდან, ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების შეთანხმების თანახმად, საქართველოდან ექსპორტირებული ყველა პროდუქცია ევროკავშირის სტანდარტებს უნდა შეესაბამებოდეს, ოფიციალური სერტიფიცირების ჩათვლით (ანუ უნდა იყოს მითითებული პროდუქტის წარმომავლობაც). აფხაზმა ფერმერებმა ქართული სერტიფიკატები რომ მიიღონ, აფხაზეთის ხელისუფლება მათ ეროვნულ ღალატად ჩაუთვლით. შესაბამისად, ფუნდუკი Nutella-ს დასამზადებლად ვერ გაიგზავნება. მაგრამ არც აფხაზეთის სრული იზოლირება არ შეიძლება ევროპისაგან, რადგან ამ შემთხვევაში ის რუსეთზე კიდევ უფრო დამოკიდებული გახდება. „რუსეთი ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორია, მაგრამ ფუნდუკზე მოთხოვნილება იქ ძალიან დაბალია“, – ამბობს აფხაზეთის ე.წ. „ეკონომიკის მინისტრი“ ადღურ არძინბა, – ამიტომ იძულებული ვართ პრიორიტეტი მივანიჭოთა ისეთ პროდუქტებს, როგორიცაა ღვინო და ცისტრუსები, რომლებიც რუსეთში მოთხოვნილებაა“.

ერთადერთი პროცესი, რომელსაც თბილისისა და სეპარატისტული რეგიონის ურთიერთობის ნორმალიზება მოახდინოს, ჟენევაში მიმდინარე მოლაპარაკებების პროცესია, თუმცა, გულახდილად რომ ვთქვათ, რომ ვთქვათ, ჯერ-ჯერობით არანაირი შედეგი არ ჩანს და საერთოდ, იმ მოლაპარაკებების დღის წესრიგში ვაჭრობის საკითხი საერთოდ არ არის შეტანილი.

მართალია, ფუნდუკს მტრები გაუჩნდა – აზიური ფაროსანა მოსავალს გამყოფი ხაზის ორივე მხარეს ანადგურებს – აფხაზეთშიც და საქართველოშიც, მაგრამ ტკბილეულის მოყვარულ ევროპელებს ჯერ-ჯერობით საგანგაშო არაფერი აქვთ, Nutella-ს გამოშვება არ შეწყდება, სამყოფი თხილი მოიძებნება. ცუდი ისაა, რომ სეპარატისტული კონფლიქტი ქართველებს და აფხაზებს ეფექტურად თანამშრომლობის საშუალებას არ აძლევს, რათა მცენარე მავნებლისაგან იყოს დაცული და თხილის ექსპორტიც ნორმალურად განვითარდეს. კაკაო და ფუნდუკი ერთმანეთს კარგად უთავსდება, ვაჭრობა და ნაციონალიზმი კი პირიქით.

«Эхо» (აზერბაიჯანი), 21 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://ru.echo.az/?p=63786

„ნუ იჩქარებთ ბაქოს ძაგებას და თბილისის ქებას“

საქართველოს დედაქალაქის შუქ-ჩრდილები

„ბოლო დროს აზერბაიჯანელები, როცა საკუთარ ქვეყანას მეზობელ საქართველოს ადარებენ, პირდაპირ კრიტიკაზე გადადიან და ნეგატიურ შეფასებებს არ იშურებენ – ჩვენთან, ბაქოში, ყველაფერი ცუდი და ულამაზოა, თბილისი კი ბრწყინავსო. თავდაპირველად იწყებენ საზღვრით – ჩვენი მესაზღვრეები უხეშები არიან, პატივს არ გცემენ, ქართველები კი პირდაპირ თვალებში შემოგციციცნებენ, საზღვარზე ხუთ წუთში გადადიხარო. გზები ხომ  უმაღლესი დონისაა, პოლიციელები ქრთამს არ იღებენ, ყველგან სისუფთავეა, თბილისში ყველა გიღიმის, ხელისუფლება ზრუნავს ქალაქის ისტორიული სახის შენარჩუნებაზო… მოკლედ, სამოთხეაო, რა… ჰოდა, მე თვითონ გადავწყვიტე ამ ყველაფრის შემოწმება“, – წერს სტატიის ავტორი ოლღა ბულანოვა, რომელიც საქართველოს ეწვია და თბილისი მოინახულა.

„თბილისში უკანასკნელად ათი წლის წინ ვიყავი, 2007 წელს. იმ დროს ქალაქმა ჩემზე მეტ-ნაკლებად სასიამოვნო შთაბეჭდილება დატოვა. ნეტავ ახლა როგორია სამოთხედ აღიარებული საქართველოს დედაქალაქი? ჰოდა, მეც გადავწყვიტე მისი მონახულება.

ჩვენი მატარებელი „ბაქო-თბილისი“ აზერბაიჯან-საქართველოს საზღვარზე გაჩერდა. შინაგანად ვიძაბები – აი, ახლა ჩვენი მშობლიური მესაზღვრეები შეგვამოწმებენ, დიდხანს მოგვაცდევინებენ, მაგრამ არა უშავს, მოვითმენ, სამაგიეროდ ქართველი მესაზღვრეები უცებ გაგვიშვებენ. თუმცა არა, პასპორტები ვაჩვენეთ, კომპიუტერებში შეამოწმეს, მებაჟეებიც სწრაფად მორჩნენ თავიანთ საქმეს და მატარებელი მკაცრად გრაფიკის მიხედვით – 45 წუთში დაიძრა საზღვრის ქართული საკონტროლო პუნქტისაკენ. ქართულ საზღვარზე კი ორი საათი გვალოდინეს. არანაირი კომპიუტერები იქ არ აქვთ, ყველაფერი ისეა, როგორც ათი წლის იყო. საბაჟოზეც მაინცდამაინც დიდი ყურადღება არ გამოუჩენიათ, უკანონოდ რაიმე რომ გადამეტანა, ვერავინ შეამჩნევდა…. (…)

თბილისის რკინიგზის სადგური. ერიჰაა… როგორიც იყო ათი (ან 20-30) წლის წინათ, იგივე დარჩენილა – ჭუჭყიანი, არეულ-დარეული… ვაგზლის წინ – მათხოვრები და ბომჟები. სისუფთავე მხოლოდ ბილეთების დარბაზში და პერონზე შეინიშნება. და უცებ – ჰოი, საკვირველებავ! – თანამედროვე სუპერმარკეტებს ხედავთ – თითქოსდა 90-იანი წლებიდან დროის მანქანით მოგზაურობ! სამწუხაროდ, დროის მანქანის შეგრძნებას განსაკუთრებით მიწისქვეშა გადასასვლელბით სარგებლობისას ამჩნევ – სუპერმოუწყობელი, სპეციფიკური „არომატით“, სიბინძურით, კედლებზე „სასიამოვნო“ წარწერებით, ბუზებით…

და ისევ დროის მანქანით მეტროში: სხვათა შორის ეს ერთადერთი ადგილია, სადაც დასახელება ლათინური ასოებითაა მოცემული, თორემ ისე ქალაქში ვერ მიხვდები – კაფეში შედიხარ თუ ფოტოატელიეში, ან ოფისში. როგორც ჩანს, თბილისის მეტრო გახსნის დღიდან – 1966 წლიდან არ გარემონტებულა. ცუდი განათება, ჭუჭყიანი კედლები, გაშავებული ჭერი და ნათურები გუნება-განწყობას გაგიფუჭებთ. არადა, ასეთ არაკომფორტულ პირობებში მგზავრობაც რომ ძვირია? 50 თეთრი!

რაც შეეხება ძველი თბილისის უბნებს: ცენტრი და ის ადგილები, რომლებსაც ხელისუფლება უცხოელი ტურისტებისთვის ინახავს, მოვლილი და ლამაზია, ვერაფერს იტყვი. ჰოდა, ტურისტებიც ფოტოაპარატებს აჩხაკუნებენ და ნასიამოვნები დადიან. ფაქტია, რომ თბილისში ბევრი ძველი შენობა და ევროპული არქიტექტურის ნიმუშებია შემონახული, ბაქოს ვერ შეადარებ. თბილისში ევროპული შენობების აგება ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის დასაწყისში გადაწყვიტეს. მიდიხარ რუსთაველის გამზირზე და გგონია, რომ სანკტ-პეტერბურგში ხარ – ფართოდ გაშლილი ქუჩა და ორივე მხარეს ერმიტაჟის მსგავსი შენობები! ძალიან ლამაზია! მაგრამ ცოტა გვერდზე რომ გაუხვიო, ტურისტული მარშრუტებს გასცდე, მაგალითად, სოლოლაკის რაიონში, ისეთ საშინელებათა ფილმების სცენებში მოხვდები, რომ ჰიჩკოკი მიმიქარავს! ვაიმე, ეს რა ვნახე… დანგრეული და ნახევრად დანგრეული ფასადები, ბათქაშაცვენილი კედლები, სადაც „შიგნეული“ ჩანს – ძველი აგური. მიღრეცილ-დაბრეცილი კარები, სარკმელები და რაც ყველაზე საშინელია – ბოძებშეყენებული აივნები, სახლის კედლები, რომლებიც წასაქცევად არიან განწირული“, – წერს ავტორი.

„რასაკვირველია, მხედველობაშია მისაღები, რომ თბილისს ცოტა ფული აქვს, ბაქოს კი შედარებით მეტი. მაგრამ რაც გაქვს, ის ხომ გააზრებულად უნდა გამოიყენო? რატომ რეალიზდება გაუგებარი და უცნაური პროექტები? რას წარმოადგენს ის ორი გიგანტური  მილი, რომელიც რიყეზე გაწოლილი? ვერ გაიგებ, მუზეუმია თუ თეატრი… ფული თუ ხიდისთვის გამოინახა, ძველმა უბნებმა რა დააშავა? სხვათა შორის, ის მინის ხიდიც საკმაოდ ნეგატიურად მოჩანს თბილისის პეიზაჟში – ისევე როგორც სხვა „თანამედროვე“, მაგრამ უშნო მინა-ბეტონის ცათამბჯენები. თბილისელები ხიდის გამო ხუმრობენ – მიხეილ სააკაშვილმა ფრთიანი „ოლვეისი“ დაგვიტოვაო…  მერწმუნეთ, მსგავსება მართლაც საოცარია.

თბილისში, ბაქოსთან შედარებით, ხალხი უფრო თავისუფლად, უფრო გაღიმებული დადის. მაგრამ ეს თავისუფლება ზოგჯერ შოკში გაგდებს, როცა უყურებ, როგორ კოცნაობენ საჯაროდ ახალგაზრდები, როგორ გამომწვევად არიან ჩაცმულნი… ქალები კი უსაშველოდ ეწევიან, თანაც ყველგან – ქუჩაში, შენობებში, შეხვედრებზე… ვის როგორ, მაგრამ ჩემი აზრით, ქართველ ქალებს თამბაქო ძალიან შეჰყვარებიათ“.

მოკლედ, ვრცელ სტატიაში ავტორი კიდევ ბევრ პოზიტიურ თუ ნეგატიურ მომენტზე ამახვილებს ყურადღებას, მაგალითად, მომსახურების დაბალ დონეზე, უხამსობაზე და ა.შ.

„ყველაფრის მიუხედავად, თბილისი მაინც ლამაზი ქალაქია. აუცილებლად უნდა წახვიდე და დაათვალიერო. იქაური ნანგრევიც კი ათასწლეულების მომსწრეა. თუმცა საწყენია, რომ ბაქოელები საკუთარს არ აფასებენ და სხვისას აქებენ. ჩვენ პატრიოტობას ვივიწყებთ, რომლითაც ქართველებს ვერ შევედრებით“, – წერს ავტორი სტატიის დასასრულს.

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): ინტერვიუ IFES-ის პრეზიდენტ ბილ სუინსთან: საქართველოში არჩევნების სისტემა დაიხვეწა

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): ისტორია ყარაფილაში: სკოლა თუ ჰიჯაბი? // ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აზრით, „თუ სკოლა კრძალავს რელიგიური ხასიათის აქსესუარების ტარებას, ეს აკრძალვა უნდა ეხებოდეს ყველა რელიგიას. მაგალითად, ასევე უნდა იყოს აკრძალული ჯვრის ტარება“

«Neue Zürcher Zeitung» (შვეიცარია): რატომ უნდა ლიტვას „გრუზიას“ „საქართველო“-თი შეცვლა? // ვილნიუსი თბილისს სიხარულს ჰგვრის იმით, რომ საქართველოს რუსულ დასახელებას აღარ უწოდებს

«Радио КоммерсантЪ FM» (რუსეთი): ტურისტული მიმართულების ცვლილების შუქ-ჩრდილები: რატომ ატარებს რუსეთის სულ უფრო მეტი მოქალაქე თავის შვებულებას საქართველოში?

——————–

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 06 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/interview-with-bill-sweeny/4059816.html

ინტერვიუ IFES-ის პრეზიდენტ ბილ სუინსთან: საქართველოში არჩევნების სისტემა დაიხვეწა

ია მეურმიშვილი

ინტერვიუ ბილ სუინსთან, IFES -ის (საარჩევნო სისტემების საერთაშორის ფონდის) პრეზიდენტთან:

- ბატონო ბილ, დიდი მადლობა ინტერვიუსთვის. თქვენ საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდის ყოველწლიური ჯო ბექსტერის ჯილდო წელს საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (ცესკო) თავმჯდომარეს გადაეცით. რის საფუძველზე შეარჩიეთ თამარ ჟვანია ამ ჯილდოსთვის?

- ფონდი საქართველოს საარჩევნო კომისიასთან 1999 წლიდან თანამშრომლობს. ბოლო არჩევნებზე, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მხრიდან პროცესის ადმინისტრირების მიმართულებით გაუმჯობესება შევნიშნეთ. ეს ქართველი ამომრჩევლის საჭიროებისადმი გაზრდილ ყურადkღებასა და მომსახურებაში გამოიკვეთა. საარჩევნო ადმინისტრაციის დანიშნულებაც სწორედ ეს არის.

- კონკრეტულად რას ნიშნავს ეს, რაში გამოიხატა „გაუმჯობესება”, რომელზეც თქვენ საუბრობთ?

- ჩვენ დავინახეთ მეტი ეფექტურობა ამომრჩევლის ვინაობის დადასტურებაში, რიგში მდგომი ადამიანების მომსახურებაში. ჩვენ დავინახეთ იმ მოქალაქეებისადმი ძალიან აქტიური ყურადღება, რომლებიც საარჩევნო პროცესში ისტორიულად ასე ჩართული არ ყოფილან. ეს განსაკუთრებით შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებსა და ეთნიკურ უმცირესობებს ეხება. ჩვენ ასევე დავინახეთ ქალების რაოდენობის შესამჩნევი ზრდა, რომლებიც საარჩევნო უბნებზე მუშაობდნენ, საარჩევნო უბნის თავმჯდომარეები იყვნენ, რომლებიც საქართველოს საარჩევნო პროცესის ადმინისტრაციის ლიდერები იყვნენ. ვიფიქრეთ, რომ ჩვენი მხრიდან საჯარო სამსახურში ასეთი დიდი მიღწევების აღიარება მნიშვნელოვანი იყო.

- საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდი საქართველოსთან, როგორც თქვენ ახსენეთ, 1999 წლიდან საქმიანობს. ამ დროის განმავლობაში ფონდს არაერთ არჩევნებზე დაკვირვების შესაძლებლობა ჰქონდა, რომელთაგან ზოგი კარგად ჩატარებული არჩევნები იყო, ზოგიც არა. რას იტყოდით საარჩევნო პროცესის ადმინისტრირების ევოლუციის თვალსაზრისით ამ წლების განმავლობაში?

- საქართველოში ცესკო-ს გაზრდილი პროფესიონალიზმით უაღრესად კმაყოფილი ვართ. ეს გამოიხატება იმაში, თუ როგორ აწარმოებენ ისინი საქმიანობას, მის გამჭვირვალობაში, საქართველოს მოქალაქეების წინაშე ანგარიშვალდებულების აღებაში, მოსახლეობის იმ ნაწილისადმი ყურადღების მიქცევაში, რომელიც მანამდე საარჩევნო პროცესში ჩართული არ იყო. ამით გადაწყვეტილებების მიღების საქმეში მოქალაქეების პროპორციული და სამართლიანი წარმომადგენლობის გარანტიის მიცემა ხდება.

ჩვენ არჩევნების შეფასებების სხვადასხვა საზომი გვაქვს იმის სანახავად, თუ რამდენად კარგად ჩატარდა არჩევნები, იყო თუ არა პროცესი გამჭვირვალე, ჩათვალეს თუ არა მოქალაქეებმა, ამომრჩევლებმა, ქვეყნის სრული პოლიტიკური სპექტრის წარმომადგენლებმა არჩევნები სანდოდ და დამაჯერებლად. საქართველოს ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ ყველა ამ მაჩვენებლის აშკარა გაუმჯობესება აჩვენა და დღეს სწორედ ამ მიღწევას აღვნიშნავთ.

- თქვენი აზრით, რა არის ჯერ კიდევ დასახვეწი საქართველოში საარჩევნო პროცესის ადმინისტრირებაში? რა გამოწვევები აქვს ამ მხრივ ცესკო-ს?

- ვფიქრობ ყველა საზოგადოებისთვის გამოწვევას წარმოადგენს ის, თუ რამდენად ხელმისაწვდომს გახდი საარჩევნო ინფრასტრუქტურას ყველასთვის. ეს დიდ საჯარო ინვესტიციას მოითხოვს. საქართველოში ბევრი უბანი ეტლში მჯდომი ამომრჩევლისთვის ხელმისაწვდომი არ იყო. საზოგადოებაში ხანდაზმული მოქალაქეებისთვის ეს დიდ გამოწვევად რჩება, რადგან მათ საკუთარ ქვეყანაში გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში მონაწილეობა ურთულდებათ.

- საქართველოს პარლამენტმა ცოტა ხნის წინ ახალი კონსტიტუცია მიიღო. მისი ერთ-ერთი ნაწილი საარჩევნო სისტემაზე იქონიებს გავლენას. რას ფიქრობთ ამ ცვლილებებზე? თქვენი გადმოსახედიდან, ისინი ქვეყანაში უფრო გამჭვირვალე და უკეთესი არჩევნების ჩატარებას ხელს შეუწყობს?

- ერთი რამ, რასაც იშვიათად ახსენებენ არის ის, რომ საერთაშორისო საუკეთესო პრაქტიკა გვაჩვენებს, რომ საარჩევნო კანონს თუ ცვლი, ეს არჩევნებამდე, სულ მცირე, ერთი წლით ადრე უნდა გააკეთო, რათა ყველა მონაწილეს, პარტიას, კანდიდატს ინფორმაციაზე თანაბარი წვდომა ჰქონდეს და საარჩევნო კამპანიის შესაბამისად დაგეგმვა შეძლოს. ეს ნიშნავს იმასაც, რომ ცესკოს კანონის პროფესიონალურად აღსრულების საშუალება ექნება, რადგან მას დაგეგმვის, საარჩევნო უბნების თანამშრომლების სწავლების და ყველა შესაბამისი საქმის გაკეთების დრო ექნება. ჩემი გადმოსახედიდან ამას ვიტყვი, რომ თუ საქართველო კანონის შეცვლას გადაწყვეტს, კარგია ის, რომ ეს არჩევნებამდე, სულ მცირე, ერთი წლით ადრე ხდება.

- ზოგადად როგორ შეაფასებდით საქართველოში დემოკრატიის ხარისხს არჩევნების ადმინისტრირების მხრივ?

- საქართველოს მოქალაქეებს ყველა საფუძველი აქვთ იმისთვის, რომ გაუღრმავდეთ ნდობა იმ საჯარო მომსახურეების მიმართ, რომელსაც არჩევნები ჰქვია. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ შესაძლებლობების და პროფესიონალიზმის ზრდა აჩვენა. ასევე ჩანს თავდადება მისიის მიმართ, რომ არჩევნებში ხმის მიცემა თითოეული მოქალაქისათვის იყოს შესაძლებელი, ყველა ხმა იქნას მოსმენილი და ყველა ხმა დაითვალოს. ეს ნამდვილად აღსანიშნავი მიღწევაა იმ რეგიონში, სადაც დემოკრატია გარკვეული გამოწვევის წინაშე იდგა. საქართველო ამ მხრივ ნამდვილად გამორჩეულია.

- თქვენ ხმების დათვლა ახსენეთ. ფონდი ხმის დათვლის პროცესში მონაწილეობს?

- ჩვენ ხმებს ფიზიკურად არ ვითვლით, თუმცა უზრუნველვყოფთ ტრეინინგებს იმ სისტემებზე, რომლებიც ხმების დათვლის დროს გამოიყენება. ასევე ვატარებთ ტრეინინგებს არჩევნებზე დაკვირვების პროცესის ასათვისებლად, რათა სამოქალაქო საზოგადოებამ, პოლიტიკურმა პარტიებმა, მედიამ და სხვა ლეგიტიმურმა დამკვირვებლებმა მიმდინარე პროცესზე დაკვირვება შეძლონ.

- როგორ აფასებთ იმას, თუ რამდენად კარგად ჩატარდა არჩევნები, როგორც ადმინისტრირების, ასევე დაკვირვების თვალსაზრისით?

- ჩვენ ვაწარმოებთ არჩევნების აუდიტს და ვატარებთ პროცედურების მთელ წყებას. ერთ-ერთი ასპექტი, რომლითაც ჩვენს ორგანიზაციას საერთაშორისო არენაზე იცნობენ, საარჩევნო დავების იურიდიული გზით გადაწყვეტაში დახმარების გაწევაა.

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 06 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/story-in-karajala/4059789.html

ისტორია ყარაფილაში: სკოლა თუ ჰიჯაბი?

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აზრით, „თუ სკოლა კრძალავს რელიგიური ხასიათის აქსესუარების ტარებას, ეს აკრძალვა უნდა ეხებოდეს ყველა რელიგიას. მაგალითად, ასევე უნდა იყოს აკრძალული ჯვრის ტარება“

ნინო დალაქიშვილი

ნიშნავს თუ არა მრწამსის თავისუფლების უფლების შეზღუდვას სკოლაში რელიგიური აქსესუარით მისვლის აკრძალვა? ამ კითხვაზე პასუხი მარტივი არაა და ის შეიძლება განსხვავებული იყოს იმისდა მიხედვით, რომელ ქვეყანაში ან რომელ რეგიონში ხდება მოქმედება. მაგალითად, ევროსასამართლოს გადაწყვეტილებაში, რომელიც 2005 წელს გამოიცა და ცნობილია სახელით „ლეილა საჰინი თურქეთის წინააღმდეგ“, ნათქვამია, რომ ბურსას უნივერსიტეტმა თურქეთში, როდესაც სტუდენტებს თავსაბურავების ტარების უფლება შეუზღუდა, კანონი არ დაურღვევია მრწამსის თავისუფლების შესახებ.

რამდენიმე დღის წინ საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყარაფილაში ორი მოსწავლე გოგონა, რომელიც სკოლაში რელიგიური თავსაბურავით მივიდა, უკან გააბრუნეს. სკოლის დირექტორი ელზა აშიროვა აცხადებს: „გვაქვს შინაგანაწესი, სადაც ერთ–ერთ პუნქტად წერია, რომ მოსწავლეს სკოლის შენობაში ეკრძალება კეპიანი ქუდით, ბენდენით, სათვალით, შარფით და სხვა სახის თავსახვევით გამოცხადება. მე ვფიქრობ, აქ არაფერია რელიგიური და არც დისკრიმინაციის ნიშანი არაა“.

მოსწავლის მამა, რომელიც მომხდარ ფაქტში რელიგიის თავისუფლების უფლების შეზღუდვა დაინახა, ამავდროულად ამბობს, რომ თუ სკოლა წესს არ შეცვლის, შვილს სკოლაში არ გაუშვებს: „დირექტორმა რომ დაინახა ჩემი გოგო ჰიჯაბში, უთხრა, რატომ ხარ ასეო, ვინ ჩაგაცმევინაო, აბა სხვა ვინაა სკოლაში ჰიჯაბითო. ბავშვი შეაშინეს. მე იმას ვიტყვი, რომ თუ ეს წესი არ იქნება მიღებული, ჩვენს შვილებს არ გავუშვებთ სკოლაში“.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოს განათლების სამინისტრო სკოლის დორექტორის მოსაზრებას იზიარებს. დაირღვა თუ არა სკოლის მოსწავლეების რელიგიის თავისუფლების უფლება, ეს საკითხი შესწავლის საგანს წარმოადგენს. ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში, ვისაც მოსწავლის ოჯახმა რელიგიის თავისუფლების უფლების დაცვის მიზნით მიმართა, აცხადებენ, რომ მათ საკითხის შესწავლის შემდეგ სახალხო დამცველს მიმართეს, რადგან მიიჩნევენ, რომ მოსწავლის მიმართ დისკრიმინაციული მიდგომა დაფიქსირდა, რომელიც სახალხო დამცველის კომპეტენციას წარმოადგენს.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ (საია) ყარაჯალის სკოლის შინაგანაწესი გამოითხოვა, სადაც მართლაც მითითებულია სკოლის დირექტორის მიერ ჩამოთვლილი თავსაბურავების აკრძალვის თაობაზე. გიორგი გოცირიძე, საია-ს იურისტი, ჩვენთან საუბრისას აცხადებს, რომ სკოლის შინაგანაწესში არსებული აკრძალვა მხოლოდ მუსლიმურ თავსაბურავს არ უნდა შეხებოდა. „იმ შემთხვევაში, თუ სკოლა კრძალავს რელიგიური ხასიათის აქსესუარების ტარებას სკოლის შენობაში, ეს აკრძალვა უნდა ეხებოდეს ყველა რელიგიურ მიმდინარეობას. მაგალითად, ასევე უნდა იყოს აკრძალული ჯვრის, სამაჯური–ფკსვნილის, დავითის ვარსკვლავის და სხვათა ტარება, თუ ის გარეშე პირისთვის შესამჩნევი და თვალში მოსახვედრია. ამგვარი აკრძალვა თუ იქნებოდა გაწერილი შინაგანაწესში, ის დაარეგულირებდა ჰიჯაბის საკითხსაც და ამ შემთხვევაში დისკრიმინაციას აღარ ექნებოდა ადგილი“ – ასე განმარტავენ საკითხს საია-ში. „ჩვენ მივიჩნიეთ, რომ როდესაც ერთი რელიგიის სიმბოლოს შეტანა სკოლაში შესაძლებელი და მეორე რელიგიის სიმბოლოს შეტანა სკოლაში მოსწავლეს ეკრძალება, ესაა განსხვავებული მოპყრობა, რასაც არ გააჩნია არანაირი გამართლება“, – ამბობს გიორგი გოცირიძე.

იმ შემთხვევაში, თუ სკოლა თავის შინაგანაწესში აკრძალავდა ყველა რელიგიური აქსესუარის ტარებას, დისკრიმინაციის საკითხი აღარ განიხილებოდა, მაგრამ რაკი თავსაბურავის აკრძალვა მხოლოდ მუსლიმი მრევლის ინტერესს უგულებელყოფს, ამიტომ საქმე დისკრიმინაციის კვალიფიკაციის ქვეშ მოექცა.

„ამერიკის ხმასთან“ საუბრისას ქალთა უფლებების დამცველი ბაია პატარაია აცხადებს: „ეს არ არის ჩვეულებრივი ტანისამოსი, ჩვეულებრივი თავსაბურავი, ეს არის ადამიანის რელიგიის გამოხატვა. ერთის მხრივ, არ შეიძლება ბავშვები ძალადობას ექვემდებარებოდნენ. ჩვენ ყურადღებას უნდა ვაქცევდეთ, ვინმე არ აიძულებდეთ მათ თავსაბურავის ტარებას, მაგრამ მეორეს მხრივ, თუ ეს ნამდვილად ბავშვის არჩევანია და მისი გადაწყვეტილებაა, რა თქმა უნდა, პატივი უნდა ვცეთ მას“.

ევროკავშრის ზოგიერთ ქვეყანაში შეზღუდვაა დაწესებული რელიგიურ სამოსზე ბურქაზე, ზოგან კი ნიქაბზეც. ამ რამდენიმე დღის წინ მსგავსი აკრძალვა ავსტრიაშიც მიიღეს. ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში განმარტავენ, რომ ბურქა სახის ინდენტიფიკაციას შეუძლებელს ხდის, ამიტომ მისი აკრძალვა მოხდა უსაფრთხოების აუცილებლობიდან გამომდინარე.

რაც შეეხება ყარაჯალელი მოსწავლეების საკითხს, რელიგიის თავისუფლების უფლებაზე საბრძოლველად მათმა ოჯახებმა სასამართლოში წასვლაზე უარი განაცხადეს. ამჯერად მხოლოდ სახალხო დამცველი იმსჯელებს არა მრწამსის თავისუფლების უფლების საკითხზე, არამედ იმის შესახებ, ადგილი აქვს თუ არა დისკრიმინაციას მათ მიმართ სკოლაში. მანამდე კი გოგონები სკოლის გარეშე არიან დარჩენილი, რადგან მშობლები უთავსაბურავოდ გადაადგილებას უკრძალავენ.

«Neue Zürcher Zeitung» (შვეიცარია), 06 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.nzz.ch/international/warum-litauen-georgien-umbenennen-will-ld.1319978

რატომ უნდა ლიტვას „გრუზიას“ „საქართველო“-თი შეცვლა

ვილნიუსი თბილისს სიხარულს ჰგვრის იმით, რომ საქართველოს რუსული დასახელებას აღარ უწოდებს

ანდორით ბოი

ისევე როგორც ბევრ სახელმწიფოს საქართველოსაც სახვადასხვა ენაზე სხვადასხვანაირი სახელწოდება აქვს. „საქართველო ანუ ქართველთა ქვეყანა“ – ასე ეძახის უძველესი ქართველი ხალხი თავის სამხრეთკავკასიურ სამშობლოს. სამხრეთელი და აღმოსავლელი მეზობლები მას „ვრასტანს“(სომხეთი) და „გურჯისტანს“ (თურქეთი, აზერბაიჯანი) უწოდებენ. ინგლისურენოვან სახელმწიფოებში საქართველო „ჯორჯიას“ სახელით არის ცნობილი (არ აურიოთ ამერიკული შტატის დასახელებაში!). რუსულად და სხვა სლავურ სახელმწიფოებში საქართველოს „გრუზია“ ჰქვია.

ქართველებს ყველა ზემოთჩამოთვლილი დასახელება მოსწონთ, ერთის გარდა: „გრუზია“ თბილისელ პოლიტიკოსებს თვალში დირესავით აქვთ. ეს სახელწოდება ქართველებს ახსენებს, რუსეთი, მათი დიდი მეზობელი ჩრდილოეთში, 1801 წლიდან თითქმის 200 წლის განმავლობაში ხისტი ხელით მართავდა მათ პატარა ქვეყანას, ავიწროვებდა კულტურასა და ენას. ხოლო როცა 2008 წლის ზაფხულში რუსეთმა ხანმოკლე ომი განახორციელა საქართველოს წინააღმდეგ, ქვეყნის რუსული დასახელება საბოლოოდ არასასურველი გახდა.

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 2011 წელს, როცა მიხეილ სააკაშვილი იყო  პრეზიდენტი, გამოვიდა განცხადებით, რომ ყველა მეგობრულ ქვეყანას საქართველოსთვის რუსულ-სლავური „გრუზია“ კი არა, ქართული „საქართველო“ ეწოდებინათ. ბევრი წერილი გაიგზავნა სხვადასხვა ქვეყნებში ამ თხოვნით, მაგრამ იმ ხანებში სახელის შეცვლაზე მხოლოდ სამხრეთი კორეა დათანხმდა. იაპონიამ უარი განაცხადა, ასევე ლატვიამ და ლიტვამ, რომლებსაც, მართალია, კრემლის მიმართ ნეგატიური დამოკიდებულება აქვთ, მაგრამ მაინც. ჩეხეთმა ცნობად მიიღო ქართველების თხოვნა, მაგრამ არ განუხილავს. ამის შემდეგ სახელწოდების შეცვლის წინადადება თვითონ თბილისმაც დაივიწყა.

მაგრამ ახლა, ექვსი წლის შემდეგ, ლიტვამ მოულოდნელად თავისი პოზიცია შეცვალა. 2018 წლიდან მას განზრახული აქვს სამხრეთკავკასიური ქვეყნის დასახელებად Gruzija-ს ნაცვლად „საქართველო“ – «Sakartwelo» შემოიღოს. „ქართველებს სიტყვა „გრუზია“ არ უყვართ, – როგორც მასმედია იტყობინება, ასე უთქვამს ლიტვის პარლამენტის სპიკერს ვიქტორას პრანცკეტისს, – სახელის შეცვლა ქართველებისთვის ვილნიუსიდან მირთმეული კარგი საჩუქარი იქნებაო’. თუმცა, პირველ რიგში, ეს იქნება პანღური რუსეთისათვის.

———

შენიშვნა: სტატიის ავტორს შეცდომა აქვს დაშვებული: 2011 წელს მაშინდელმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა გრიგოლ ვაშაძემ „გრუზიას“ „საქართველო“-თი შეცვლის წინადადება კი არ წამოაყენა, არამედ „ჯორჯია“-თი, ანუ ვინც „გრუზიას“ გვეძახდით, ახლა „ჯორჯია“ გვიწოდეთო (იხ.https://www.radiotavisupleba.ge/a/24252396.html).

«Радио КоммерсантЪ FM» (რუსეთი), 06 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.kommersant.ru/doc/3323877

ტურისტული მიმართულების ცვლილების შუქ-ჩრდილები: რატომ ატარებს რუსეთის სულ უფრო მეტი მოქალაქე თავის შვებულებას საქართველოში?

მონაკოს ნაცვლად – ბათუმი. რუსეთის ტუროპერატორთა ასოციაციის განცხადებით, საქართველოს კარგი პერსპექტივები აქვს რუსულ ტურისტულ ბაზარზე. ამ მიმართულების პოპულარობას ექსპერტები რამდენიმე ფაქტორით ხსნიან: პირველი – ქართული კურორტებით მთელი წლის განმავლობაში შეიძლება ისარგებლო და მეორე – საქართველოში დასვენების რამდენიმე ვარიანტის შერჩევა შეიძლება. რუსებისათვის ყველაზე მოთხოვნადი თვეებია  ივლისი, აგვისტო და სექტემბერი. ისინი საქართველოში საშუალოდ 7-9 დღის განმავლობაში რჩებიან.

მოდით. უფრო გულახდილად ვილაპარაკოთ: ღირს თუ არა შვებულების გატარება საქართველოში? რა პლუსები და მინუსები აქვს ქართულ კურორტებს?

„უნდა ვაღიაროთ: დღეს ქართული კურორტები მართალაც კარგი ალტერნატივაა ბევრი უცხოური მიმართულებისათვის“, – ამბობს ტურისტული ჰოლდინგის Jet Travel-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე მასიმ პრისტავკო, – შეიძლება ვთქვათ, რომ რუსი ტურისტების ნაკადი საქართველოს მიმართულებით მატულობს. ეს ქვეყანა ბევრ მოსწონს და უყვარს: თბილისი ძალიან ლამაზი ქალაქია, არის სამთო-სათხილამურო ბაზები, ქართველები განთქმულნი არიან თავიანთი სტუმართმოყვარეობით, მშვენიერი სამზარეულო, არ იგრძნობა რუსებისადმი აგდებული დამოკიდებულება. საქართველოში ყოფნა სასიამოვნო და კომფორტულია. ჩვენს კლიენტებს მხოლოდ სასიამოვნო შთაბეჭდილებები რჩებათ“.

საქართველოში ექვსდღიანი ტური თვითმფრინავით დაახლოებით 500-600 დოლარი ღირს, რაც, თუ თურქეთში დასვენების ღირებულებას შევადარებთ, უფრო ძვირი გამოდის, მაგრამ მოთხოვნების რაოდენობა არ მცირდება. რატომ, რა მიზეზით?

ტურიზმის დარგის მიმომხილველი პეტრ ვორონკოვი რადიო «Коммерсантъ FM»-თან საუბრისას საქართველო პოპულარობის მიზეზებს განმარტავს. იგი დარწმუნებულია, რომ ბევრი ტურისტი საქართველოში ადგილობრივი სამზარეულოს სიყვარულით მიეშურება – იქაური გემრიელი ხორცის კერძებისა და ღვინის შემყურე გულგრილი ვერ დარჩები. „თვით ალექსანდრე დიუმა წერდა, რომ ისეთი გემრიელი ხორცის კერძები, როგორიც საქართველოშია, მას სხვაგან არსად მიურთმევია. ცხადია, მას მხედველობაში ჰქონდა მწვადი, რომელსაც ქართველები ვაზის წალამზე წვავენ და უგემრიელესი გამოდის… კიდევ რამდენიმე კერძია, რომლებიც ჩვენს თანამემამულეებს ძალიან მოსწონთ. მაგალითად ისეთი, რომელიც ძალიან ჰგავს რუსულ „მატრიოშკას“: ერთმანეთში ფენა-ფენადაა ჩალაგებული ხბოს, ცხვრისა და ინდაურის ხორცები, ამატებენ სანელებლებს, წამოაგებენ შამფურზე და რამდენიმე საათის განმავლობაში ნელ ცეცხლზე წვავენ. ისეთი არომატი აქვს, რომ ჰაერის ჭამაც კი მოგინდება. გარდა ამისა, მსოფლიოში ცნობილია ქართული ხაჭაპური, რომელზეც ლექსის და პოემის დაწერაც კი შეიძლება“, – ამბობს პეტრ ვოროკოვი.

ტუროპერატორთა მონაცემებით, ბათუმის სასტუმროების აპარტამენტებში ცხოვრება ამ სეზონში დღე-ღამეში 80 დოლარი ღირდა. რადგანაც მიმდინარე წელს საქართველოს მიმართულება ძალიან მოთხოვნადია, სასტუმროებმად ფასი გაზარდეს.

ამასთან, ზოგიერთი ტურისტი რეკომენდაციას იძლევა, რომ სანამ საქართველოს პლაჟებზე დასასვნებლად წასვლას გადაწყვეტთ, მანამ კარგად უნდა დაფიქრდეთ: „იქაურ ზღვას სუფთას ვერ უწოდებ, მომსახურებაც ნაკლებად ხარისხიანია, რაც თქვენს გუნება-განწყობაზე ნეგატიურად აისახება და შევებულებას ჩაგიშხამებთ“, – ამბობს პეტრ კოსენკო, ტურისტული რადიოპროგრამის წამყვანი, – „ოჯახი ბათუმში წავიყვანე დასასვენებლად, სადაც სასტუმროში დავბინავდით. მომსახურება „სამიანზე“ შემიძლია შევაფასო. ზღვაც საკმაოდ ჭუჭყიანი გამოდგა. როგორც ჩანს, კანალიზაციის გამწმენდი ობიექტები მწყობრიდან ხშირად გამოდის და მთელი ჭუჭყი ნაპირთან ახლოს, წყალში გროვდება. ამის შედეგად ჩემი გოგონა, რომელსაც ცურვა და ყვინთვა უყვარს, საშინელი ენტეროვირუსით დაავადდა. შვებულების ბოლო დღეები თბილისის ბავშვთა ინფექციურ საავადმყოფოში გავატარეთ. იქ ექიმებიც იმას ამბობდნენ, რომ შავი ზღვის ნაპირზე დასვენება საკმაო რისკთანაა დაკავშირებული“.

ამჟამად საქართველოში ღვინისა და ალკოჰოლური სასმელების მე-10 საერთაშორისო გამოფენა WinExpo Georgia ტარდება, რომელშიც მსოფლიოს 97 კომპანია მონაწილეობს.

«Независимая газета» (რუსეთი): ემირ კუსტურიცასათვის თბილისში საკანია გამზადებული // ვალერი გერგიევისთვისაც, მაგრამ კომფორტის გარეშე

«Region Plus» (აზერბაიჯანი): ოპერაცია „სააკაშვილი“ // უკრაინის პრეზიდენტის წინააღმდეგ მტრებიც ერთიანდებიან და მეგობრებიც?

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): მიხეილ სააკაშვილის უკრაინული თავგადასავალი გრძელდება

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ): კატალონიურ-ქართული მსგავსება და განსხვავებები

——————–

«Независимая газета» (რუსეთი), 06 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://www.ng.ru/cis/2017-10-06/5_7089_georgia.html
ემირ კუსტურიცასათვის თბილისში საკანია გამზადებული, ასევე ვალერი გერგიევისთვისაც, მაგრამ კომფორტის გარეშე

სტატიაში განხილულია მსოფლიოში ცნობილი ადამიანების, ხელოვნების სფეროს წარმომადგენლების – სერბეთის მოქალაქის, რეჟისორისა და მომღერლის ემირ კუსტურიცასა და რუსეთის მოქალაქის, ეროვნებით ოსი დირიჟორის ვალერი გერგიევის საქართველოში სავარაუდო ჩამოსვლის თაობაზე. როგორ მოექცევიან მათ ქართველი სამართალდამცველები? ერთიც და მეორეც სამხრეთ ოსეთში არიან ნამყოფნი, ანუ საქართველოს იმ ნაწილში, რომელიც რუსეთის ფედერაციის მიერ არის ოკუპირებული. ქართული კანონმდებლობის, კერძოდ, „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ კანონის თანახმად, სამხრეთ ოსეთში ყოფნით მათ დანაშაული ჩაიდინეს და სასჯელი ელოდებათ. „როგორც საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრმა გიორგი მღებრიშვილმა განაცხადა, სამართალდამცველები კანონის თანახმად იმოქმედებენ და არავის მიმართ გამონაკლისს არ გააკეთებენ. მერე რა, რომ ისინი ცნობილი ადამიანები არიან, უნდა დაფიქრებულიყვნენ გადადგმულ ნაბიჯებზე“, – ნათქვამია სტატიაში (ავტორი – იური როქსი).

როგორც ჩანს, გამოჩენილი რეჟისორის ემირ კუსტურიცას საქართველოში ვიზიტი, სადაც იგი ჯგუფ The No Smoking Orchestra-ს შემადგენლობაში უნდა ჩასულიყო, უბრალოდ არ შედგება.

„ჯერ კიდევ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის ჟამს „ნაციონალური“ ხელისუფლების მიერ მიღებულ საქართველოს კანონის „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ სხვადასხვანაირი თვალსაზრისები არსებობს. თვით საქართველოს ხელისუფლებაში თავის დროზე ამ სამართლებრივ აქტს მოწინააღმდეგეები ჰყავდა. მაგალითად, შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის სახელმწიფო მინისტრი პაატა ზაქარეიშვილი აცხადებდა, რომ კანონი ხელს უშლის აფხაზებთან ოსებთან შერიგების, მათთან კონტაქტების დამყარების პროცესსო. მოგვიანებით დაიწყეს კანონის ცალკეული დებულებების შეცვლაზე ფიქრი, მათი სიმკაცრის შერბილების მიზნით. ანუ ის პირები, რომლებიც საქართველოს ხელისუფლების ნებართვის გარეშე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე შევიდოდა, მას იმდენად პატიმრობა კი არ ემუქრებოდა, რამდენადაც ადმინისტრაციული ჯარიმა. ბოლო დროს კანონდამრღვევების მიმართ ქართველი სამართალდამცველები ძირითადად  საჯარიმო სანქციებს იყენებდნენ.

ემირ კუსტურიცას ჯგუფის The No Smoking Orchestra-ს კონცერტი თბილისში 8 დეკემბერს იყო დაგეგმილი. მანამდე საქართველოს დედაქალაქში დიდი ანშლაგით ჩატრადა ბალკანელი ვარსკვლავის გორან ბრეგოვიჩის კონცერტიც, რომელმაც ემირ კუსტურიცას ცნობილი ფილმებისათვის („ბოშათა დროს“, „ანდერგრაუნდი“, „შავი კატა“) საუნდთრეკები შექმნა. ემირ კუსტურიცას კონცერტისათვის უკვე ბილეთების გაყიდვა დაიწყებული იყო, რომ ვიღაცას გაახსენდა – „მოიცა, ეგ ტიპი ხომ ის არის, რომელიც ცხინვალში იყო და იქ ოსებს შეხვდა? ესე იგი, პუტინის კაცია, მაგის ფეხი არ იყოს თბილისშიო“ და თუ მაინც ჩამოვა, ციხეში საკანი გაუმზადეთ მაგ კანონდამრღვევსო.

ისე, კაცმა რომ თქვას, ემირ კუსტურიცამ ცხინვალში ყოფნისას მართლაც გააკეთა ანტიქართული განცხადებები, ასევე ოსებს დაპირდა ფილმის გადაღებას, რომელშიც მათი თავისუფლებისაკენ სწრაფვა იქნებოდა გადმოცემული. ამ ხმაურიანი დაპირების შემდეგ ქართველმა „სასახლის რეჟისორებმა“ კოლექტიური წერილი გაუგზავნეს ემირ კუსტურიცას, აუხსნეს, რომ საქართველოს ისტორიაში სუვერენული სამხრეთ ოსეთი არასოდეს არსებობდა და სთხოვეს, რომ ხელი აეღო თავის განზრახვაზე. არავინ იცის, წერილმა იმოქმედა თუ სხვა რაიმე ფაქტორმა, მაგრამ ემირ კუსტურიცას ფილმი არ გადაუღია.

როცა სერბმა რეჟისორმა გაიგო, რომ თბილისში მას „თბილ“ დახვედრას უმზადებდნენ განაცხადა, რომ ყოველთვის აინტერესებდა ქართული კინემატოგრაფია, ქართული ხელოვნება და ძალიან უნდოდა საქართველოს სწვეოდა, მაგრამ ახლა მხოლოდ იმ შემთხვევაში ეწვევა, თუ ხელისუფლება უარს იტყვის მის წინააღმდეგ წაყენებულ პრეტენზიებზე.

პრეტენზიები კი საქართველოს ხელისუფლებას უკან არ მიაქვს, ანუ მას თბილისში ჩასვლისას აუცილებლად დაიჭერენ. თუმცა ძნელი წარმოსადგენია, რომ ემირ კუსტურიცა ხელბორკილებში ვნახოთ. ცხინვალში ანტიამერიკანისტი მემარცხენე რეჟისორის მიერ წლების წინ გაკეთებული განცხადებები იმ დროს საქართველოს ხელისუფლებამაც უბრალო ტრაბახად მიიჩნია. როგორც ჩანს, ემირ კუსტურიცას კონცერტის გაუქმებით ოფიციალურ თბილისი კიდევ ერთხელ ცდილობს მსოფლიო საზოგადოების ყურადღების მიპყრობას ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის პრობლემისადმი.

რაც შეეხება ვალერი გერგიევს, არავინ იცის, თუ საიდან გაჩნდა ინფორმაცია მისი თბილისში ჩასვლის განზრახვაზე. ყოველ შემთხვევაში, თუ იგი საქართველოს დედაქალაქში გამოჩნდება, ემირ კუსტურიცასაგან განსხვავებით, მას მაქსიმალურად მკაცრად დასჯიან. ყველას კარგად ახსოვს 2008 წლის აგვისტოს ომის დასრულებიდან ცოტა ხნის შემდეგ  ვალერი გერგიევის დირიჟორობით ორკესტრის მიერ ჩატარებული კონცერტი ცხინვალში – იმ ადგილთან ახლოს, სადაც ქართველი სამხედრო ტყვეები იყვნენ თავმოყრილი. იმ დროს საქართველოს ხელისუფლებამ მისი მოქმედება დაცინვად და აბუჩად აგდებად მიიჩნია. ცხადია, იმის მიუხედავად, რომ ვალერი გერგიევი ცნობილი დირიჟორია, თბილისი მას წყენას არაფერს აპატიებს’, – ნათქვამია სტატიაში.

«Region Plus» (აზერბაიჯანი), №347, 05 ოქტომბერი, 2017 წელი

http://regionplus.az/ru/articles/view/6335

ოპერაცია „სააკაშვილი“

უკრაინის პრეზიდენტის წინააღმდეგ მტრებიც ერთიანდებიან და მეგობრებიც?

„უკრაინის საშინაოპოლიტიკური ცხოვრება გასულ თვეში კიდევ ერთი უნიკალური მოვლენით გამდიდრდა. მთავარ ნიუსმეიკერად საზოგადოებას, უკვე მერამდენედ, ისევ მიხეილ სააკაშვილი წარუდგა – საქართველოს ექს-პრეზიდენტი, უკრაინის პრეზიდენტის ექს-მრჩეველი, რეფორმების საბჭოს ექს-თავმჯდომარე და ოდესის ოლქის ექს-გუბერნატორი. არაა გამორიცხული, რომ ამ შემთხვევაში მიხეილ სააკაშვილს ვიღაც-ვიღაცეები უფრო დიდი რაღაც მასშტაბური მოვლენის შესანიღბავად იყენებენ, რომელიც უკრაინას ელოდება“, – აღნიშნულია აზერბაიჯანის ყოველკვირეულ ჟურნალში გამოქვეყნებულ სტატიაში (ავტორი – ირინა ხალტურინა).

საერთოდ, წლების წინ მიხეილ სააკაშვილის უკრაინაში გამოჩენის მიზეზები დღემდე ბურუსითაა მოცული. რატომ ჩავიდა კიევში ამერიკიდან „მაიდნის რევოლუციის“ შემდეგ, ვინ დაავალა, რატომ მიიღეს ხელგაშლით, მოქალაქეობა მიანიჭეს, თანამდებობაზე დანიშნეს  და შემდეგ აითვალწუნეს, გადადგა (თუ გადააყენეს) გუბერნატორობიდან, მოქალაქეობა ჩამოართვეს და როგორ დადიოდა იგი ძალადაკარგული პასპორტით ევროპაში და ბოლოს, როგორ და რატომ დაბრუნდა ისევ უკრაინაში?

დამკვირვებელთა უმეტესობა დარწმუნებულია, რომ უკრაინაში მიხეილ სააკაშვილის „მეორედ მოსვლა“ ქვეყანას ცვლილებებს უმზადებს და არანაირად არ შეიძლება სპონტანურად ჩაითვალოს: ჯერ ერთი, რომ როცა ადამიანს პასპორტი არ აქვს, გარე ძალების დახმარებით ამერიკიდან პოლონეთში ჩასვლა უბრალოდ შეუძლებელია. ამ შემთხვევაში გასაგებია, რომ მას ამერიკელი პოლიტიკოსები დაეხმარნენ; მეორე – ვისტან ერთად გამოჩნდა ლვოვში მიხეილ სააკაშვილი? იულია ტიმოშენკოსთან, რომელსაც ძალიან სურს პეტრო პოროშენკოს დამხობა, ამ მიზნისთვის კი მიხო ბულდოზერის, ავანგარდის როლს შეასრულებს. თვითონ მიხეილ სააკაშვილს პრეზიდენტობა არ უწერია (კონსტიტუცია ამის უფლებას არ აძლევს), იულია ტიმოშენკოს კი სრული შესაძლებლობა აქვს“, – წერს ავტორი.

პუბლიკაციაში ფართოდაა განხილული უკრაინის პოლიტიკურ ძალთა თანაფარდობა, ხელისუფლებაში არსებული ფარული დაპირისპირებები („ჯერ-ჯერობით არავინ იცის, თუ ვის ბანაკში აღმოჩნდება გავლენიანი შინაგან საქმეთა მინისტრი არსენ ავაქოვი, რომელიც ფარულად უპირისპირდება პეტრო პოროშენკოს, საშინლად სძულს მიხეილ სააკაშვილი, მაგრამ ახლო ურთიერთობები აქვს მის „დობილ“ იულია ტიმოშენკოსთან და „ძმობილ“ იგორ კოლომოისკისთან“). სტატიაში მოხსენიებულია აგრეთვე საქართველოს პარლამენტის ექს-სპიკერის ნინო ბურჯანაძის მიერ გაჟღერებული ვერსია ამერიკულ „ცეერუ“-სთან მიხეილ სააკაშვილის კავშირების თაობაზე.

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 05 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/saakashvili-seeks-for-acsylum/4057996.html

მიხეილ სააკაშვილის უკრაინული თავგადასავალი გრძელდება

ნანა საჯაია

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი და ოდესის ყოფილი გუბერნატორი მიხეილ სააკაშვილი უკრიანას პოლიტიკურ თავშესაფარს სთხოვს.

უკრაინის მოქალაქეობის მიღებიდან ორი წლის თავზე, სააკაშვილს მოქალაქეობა უკრაინამ გასულ ივლისს ჩამოართვა. მოქალაქეობის დაკარგვის მიუხედავად, სააკაშილი უკრაინაში გასულ თვეს, ასობით მხარდამჭერის და დაცვის თანხლებით პოლონეთის საზღვრიდან შევიდა. საზღვრის უკანონო დარღვევისთვის ქალაქ ლვოვის სასამართლომ ის, დაახლოებით, 130 ამერიკული დოლარით დააჯარიმა.

სააკაშვილის მიერ უკრაინაში დაბრუნებას “კრიმინალს” უწოდებს მისი ყოფილი მოკავშირე და წარსულში თანამებრძოლი პრეზიდენტი პეტრო პოროშენკო, რომელმაც სამართალდამცავებს საქმის გამოძიებისკენ მოუწოდა. თავად სააკაშვილი აცხადებს, რომ საზღვრის გადაკვეთისას კანონი არ დაურღვევია და უკრაინის სასამართლოში გაასაჩივრებს მოქალაქეობის საკითხს.

სამშაბათს, უკრაინის გენერალურმა პროკურორმა იური ლუცენკომ დაადასტურა სააკაშვილის მიერ თავშესაფრის მოთხოვნა “რაც ჩვენი საერთაშორისო ვალდებულებების მიხედვით, შეაჩერებს მის [საქარველოში] ექსტრადიციას,” განაცხადა ლუცენკომ. მისი თქმით, სააკაშვილის მოთხოვნას შესაბამისი უწყება შეისწავლის, რასაც “რამდენიმე კვირა დაჭირდება.”

საქართველოს და უკრაინის საკითხებზე ვაშინგტონში მომუშავე ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ სააკაშვილსა და პოროშენკოს შორის არსებულ დაძაბულობას უკრაინის პრობლემებიდან ყურადღება ამ დაპირისპირებაზე გადააქვს:

“ეს პიროვნული პრობლემები, მოვლენების სერიალის მსგავსად განვითარება არ ადგება არც საქართველოს და არც უკრაინას. ამ ხმაურს, რაც სააკაშვილისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევას და პრეზიდენტ პოროშენკოსთან მის ურთიერთობას მოჰყვა, ყურადღება გადააქვს. ეს არ არის საკითხი, რაზეც უკრაინა ან საქართველო უნდა იყვნენ ფოკუსირებულნი,” ამბობს ეველინ ფარკასი, “ატლანტიკური საბჭოს” უფროსი მკვლევარი და თავდაცვის მდივნის მოადგილის ყოფილი ასისტენტი.

ფარკასის თქმით, შექმნილი ვითარება არც ერთი ქვეყნისთვის სასარგებლო არ არის: “არ მგონია დიდი, საჯარო საპნის ოპერები სასარგებლო იყოს. ახლა უკრაინას შიდა პოლიტიკურ და ეკონომიკურ დინამიკაში ფხიზელი და ფოკუსირებული მიდგომა სჭირდება, უნდა ფოკუსირდეს კორუფციასთან ბრძოლაზე და ეკონომიკურ განვითარებაზე, კანონის უზენაესობაზე, საშუალო უკრაინელების კეთილდღეობაზე.”

ფარკასის შეფასებას იზიარებს დევიდ კრემერი, “ფრიდომ ჰაუსის” ყოფილი პრეზიდენტი და ფლორიდის საერთაშორისო უნივერსიტეტის უფროსი მკვლევარი.

“ჩემი აზრით, უკრაინელების უმრავლესობას არ სურს ამ საკითხზე დროის დახარჯვა. როგორც ჩანს, ეს არის პრობლემა სააკაშვილს და პოროშენკოს შორის, რაც უკრაინელებს, ქვეყანას და მთავრობას აცდენს პრიორიტეტული საკითხებიდან. ვფიქრობ არ იყო აუცილებელი მისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევა, ამ გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა პოროშენკოს პირველი ვიზიტი საქართველოში. ვფიქრობ მათთვის, ყველასთვის, ბევრად მნიშვნელოვანი საკითხები არსებობს, რაზეც უნდა მუშაობდნენ,” ამბობს კრემერი.

ის იმედოვნებს, რომ ლიდერები და სამოქალაქო საზოგადოება შეძლებენ ქვეყნის მთავარ პრობლემებზე ფოკუსირებას, როგორიცაა სუვერენიტეტის დაცვა, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლა და ეკონომიკური განვითარება. ამ საქმეში კრემერს ურკაინის სამოქალაქო საზოგადოების იმედი აქვს, “სამოქალაქო საზოგადოება წარმოადგენს უკრაინის უკეთესი მომავლისთვის მებრძოლ მთავარ ძალას,” დასძენს ის.

სანამ სააკაშვილი პოლიტიკური თავშესაფრის მოთხოვნაზე უკრაინის პასუხს მიიღებს, ის 17 ოქტომბრის აქციისთვის ემზადება. კიევში დაგეგმილ საპროტესტო აქციაზე ის ანტი-კორუფციული სასამართლოს შექმნას, პარლამენტარებისთვის იმუნიტეტის გაუქმებას და ახალი საარაჩევნო კანონმდებლობის შექმნას მოითხოვს. მხარდამჭერებს მან “ეშმაკის დასამარცხებლად” დახმარება სთხოვა.

«Radio Voice of America – რადიო ამერიკის ხმა» (აშშ), 05 ოქტომბერი, 2017 წელი

https://www.amerikiskhma.com/a/catalonia-georgia-differences-and-similarities/4058101.html

კატალონიურ-ქართული მსგავსება და განსხვავებები

ნინო დალაქიშვილი

რა საერთო ძაფი შეიძლება დავინახოთ აფხაზურ, ოსურ და კატალონიურ სეპარატიზმს შორის და რაა განსხვავება, ამის შესახებ რამდენიმე მოსაზრება ჩავწერეთ.

„ამერიკის ხმასთან“ საუბრისას პროფესორი დავით დარჩიაშვილი, უსაფრთხოების კვლევებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, ამბობს: „პარალელები კაცობრიობის ისტორიაში ბევრი შეიძლება მოიძებნოს. პარალელებია ის, რომ ადამიანებს ახასიათებთ ბედნიერებისკენ სწრაფვა, გამრავლების უნარი… ნაციონალიზმის ფაქტორი იყო საქართველოში და არის კატალონიაშიც. ესეც პარალელია, მაგრამ ამ ზოგადი, ფუნდამენტური მახასიათებლების მიღმა, სპეციფიკა არის სერიოზული და განსხვავებული. იქ არის ევროპული ნაციების დემოკრატიულ, ლიბერალურ ერთეულებს შორის გარკვეულ ფუნქცია – უფლებამოსილებებს შორის კონფლიქტი. აქ ჩვენ გვქონდა ეთნიკური წმენდა. სისხლით, სპეცსამსახურების აქტივობით პირდაპირი წაგლეჯვა ტერიტორიებისა. სეპარატიზმის მაქსიმალური წახალისება გარე ძალის მიერ, რამაც მიგვიყვანა, სადამდეც მიგვიყვანა. შეადარეთ, რა არის კატალონია და რა ცხინვალის რეგიონი, ან თუნდაც აფხაზეთი. მთავარი მაინც ისაა, რომ ცივილიზაციური განსხვავებაა ძალიან დიდი.“

სამართალდამცავთა მხრიდან დამოკიდებულებას დემონსტრანტების მიმართ კატალონიაში უარყოფითად აფასებს დავით დარჩიაშვილი, თუმცა იმედს იტოვებს, რომ კატალონიის საკითხის პოლიტიკური დისკუსიის გზით მოგვარება შესაძლებელია. „რაც შეეხება ესპანეთში მომხდარ ამბებს, ეს პრობლემაა, თავის ტკივილია მთელი ევროკავშირისთვის, მით უმეტეს ესპანეთისთვის. სახელმწიფოს ერთიანობა დგას კითხვის ნიშნის ქვეშ. მაქსიმალურად ცივილიზებულად და ცივი გონებით უნდა ამ საკითხს გადაწყვეტა. არა ისე, რის ნიშნებიც დავინახეთ ჩვენ ბარსელონაში განვითარებული მოვლენების დროს, როდესაც პოლიციელები არც თუ მაინცდამაინც სასიამოვნოდ და ევროპულად ეპყრობოდნენ იქ შეკრებილ ადამიანებს, რომლებიც შეიძლება შემცდარებად ჩათვალო, ან არ ჩათვალო შემცდარებად. ამ პრობლემის ძალისმიერი გადაწყვეტა, მე მგონი, არ არსებობს. საქმე გვაქვს ევროპასთან, მილიონიან ერებთან და ვფიქრობ, გამოსავალი უნდა იყოს ისეთი, როგორსაც პოულობს ხოლმე ბრიტანეთი. პრობლემა ძველია და ეს უნდა იყოს პოლიტიკური მოლაპარაკებების საგანი და ადგილი არ უნდა ჰქონდეს ხელების გადაგრეხვას, რაც ახლა ხდება“.

გიორგი კანაშვილი კავკასიური სახლის აღმასრულებელი დირექტორი, ჩვენთან საუბრისას ამბობს: „ოსეთის შემთხვევაში ზედმეტია საუბარი თვითგამორკვევაზე. მათ სურთ გამოეყონ ერთ ქვეყანას და მიუერთდნენ მეორეს. ისინი იმთავითვე საუბრობდნენ რუსეთთან მიერთებაზე. შესაბამისად, ცხინვალის შემთხვევა უფრო ირიდენტისტული იყო, ვიდრე სეპარატისტული. აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის, სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტების სამხედრო ფაზა დაკავშირებული იყო ერთი დიდი წარმონაქმნის დაშლასთან და ახალი ერის დაწყებასთან, პოსტ–საბჭოთა პერიოდთან, მაშინ, როდესაც კატალონიის გამოყოფა არ არის ევროკავშირის დაშლასთან მიბმული. ეს პროცესები უნიკალურია და ერთადერთი, რაც შეიძლება დავინახოთ საერთო, ის გახლავთ, რომ ზოგადად ერებს, ისტორიის გარკვეულ პერიოდში უჩნდებათ საიდანღაც გამოყოფის ან ვინმესთან მიერთების სურვილი.“

კატალონია და ესპანეთი ისტორიის რთულ პერიოდს გადის. მას აფხაზეთისა და ოსეთის შემთხვევას თუ შევადარებთ, პირველსა და მკვეთრად თვალშისაცემს მენტალობის თვალსაზრისით არსებულ განსხვავებას დავინახავთ. კატალონიელების არჩევანი დღეს გააზრებული და აწონილ–დაწონილია, რაც განსხვავდება საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ ერების/ხალხების მიერ თავისუფლების არსის გააზრებისგან.

«Radio Voice of Amerika – русская служба» (აშშ): ტყის ხანძარი და პოლიტიკა: ქართული ოპოზიცია რუსეთის დახმარების წინააღმდეგ

«Lragir» (სომხეთი): რატომ ჩადის იგორ დოდონი ერევანში? // საქართველო – მაგალითი სომხეთისათვის

«Hurriyet Daily News» (თურქეთი): თურქი ტურისტებისთვის საბერძნეთი ყველაზე პოპულარული მიმართულებაა, საქართველო კი მათ „ჯერ არ აღმოუჩენიათ“

—————-

«Radio Voice of Amerika – русская служба» (აშშ), 30 აგვისტო, 2017 წელი

https://www.golos-ameriki.ru/a/georgia-russia-latest/4006927.html

ტყის ხანძარი და პოლიტიკა: ქართული ოპოზიცია რუსეთის დახმარების წინააღმდეგ

„საქართველოს ხელისუფლება ოპოზიციამ მწვავედ გააკრიტიკა იმასთან დაკავშირებით, რომ ოფიციალურმა თბილისმა ხანძრის ჩაქრობის მიზნით დახმარებისთვის რუსეთს მიმართა. ქართულ-რუსულმა კულისებსმიღმა კონტაქტებმა ოპოზიციის და საექსპერტო საზოგადოების ნეგატიური რეაქცია გამოიწვია “, – ნათქვამია სტატიაში (ავტორი – ნესტან ჩარკვიანი).

პუბლიკაციაში მიმოხილულია საქართველოსთვის გაწეული დახმარება ბორჯომის ტყეში მომხდარი ხანძრის ჩასაქრობად. ყურადღება განსაკუთრებით ეთმობა რუსეთთან დაკავშირებით მომხდარ სკანდალურ ისტორიას: საქართველოს ხელისუფლება თავდაპირველად არ ახდენდა იმ ფაქტის აფიშირებას, რომ დასახმარებლად „ოკუპანტ სახელმწიფოს“ – რუსეთს მიმართა“, მაგრამ მოგვიანებით ყველაფერი ცნობილი გახდა. სტატიაში ციტირებულია როგორც რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური წარმომადგენლის მარია ზახაროვას განცხადებები, ასევე საქართველოს პრემიერ-მინისტრის სპეცწარმომადგენლის ზურაბ აბაშიძის განმარტებები.

როგორია ქართველი ექსპერტების თვალსაზრისი, სწორი ნაბიჯი გადადგა თუ არა საქართველოს ხელისუფლებამ, როცა დახმარებისთვის მოსკოვს მიმართა?

ექსპერტი ზაალ ანჯაფარიძე თვლის, რომ „ბუნებრივი, სტიქიური კატასტროფების დროს პოლიტიკური კალკულაცია უკანა პლანზე გადადის“. მისი თქმით, ხელისუფლება, როგორც ჩანს, ცდილობდა იმ ზარალის შემცირებას, რასაც ხანძარი მიაყენებდა ტყეებს და რომელიც შეიძლებოდა დასახლებულ პუნქტებზე გადასულიყო: „ძნელია ეს ფაქტი ერთმნიშვნელოვნად შეაფასო – უნდა მიგვემართა თუ არა რუსეთისათვის დახმარების თხოვნით. ალბათ, იმ მომენტში მთავრობის თვის ყველაზე მთავარი საზრუნავი ხანძრის გაფართოებული მასშტაბი გამო და მისი კატასტროფული შედეგების გაცნობიერება იყო, ასეთ დროს კი პოლიტიკაზე ფიქრისათვის დრო აღარ რჩება“, – ამბობს ზაალ ანჯაფარიძე რადიოსადგურ „ამერიკის ხმის“ რუსული სამსახურის კორესპონდენტთან საუბარში.

თუმცა, როგორც სახელმწიფოს მართვის ინსტიტუტის პროფესორი თორნიკე შარაშენიძე აცხადებს, საქართველოს რუსეთისათვის – „ოკუპანტი ქვეყნისათვის“ – დახმარება არ უნდა ეთხოვა. პოლიტოლოგის თქმით, თბილისის მიერ გადადგმული ნაბიჯი მხოლოდ ე.წ. „პოლიტიკური დაშოშმინების“ სურვილით შეიძლება აიხსნას, მაგრამ ასეთი პოლიტიკა, რასაც საქართველოს ხელისუფლება ატარებს, „ძალიან არაეფექტურია“. „ხელისუფლების მოქმედების ერთადერთი „გამართლება“ ამ შემთხვევაში შეიძლება მხოლოდ ის იყოს, რომ თბილისი მოსკოვს აჩვენებს – „აი, ხედავთ, ჩვენ ისეთ სიტუაციაში ვართ, რომ არათუ ვერაფერს დაგაკლებთ, არამედ თქვენი დახმარებაც კი გვინდა“. ასეთ პოლიტიკას მმართველი პარტია უკვე ხუთი წელია ატარებს და ამას არანაირი დადებითი შედეგი არ გამოუღია, პირიქით – უარესდება: ჩვენი ტერიტორიების მცოცავი ანექსია გრძელდება და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მყოფი ჩვენი მოქალაქეების ცხოვრების პირობები მძიმდება“, – აცხადებს თორნიკე შარაშენიძე „ამერიკის ხმის“ რუსული სამსახურის ჟურნალისტთან ინტერვიუში.

«Lragir» (სომხეთი), 31 აგვისტო, 2017 წელი

http://www.lragir.am/index/rus/0/country/view/57744

რატომ ჩადის იგორ დოდონი ერევანში?

საქართველო – მაგალითი სომხეთისათვის

სტატიაში გაკრიტიკებულია მოლდოვას პრეზიდენტის იგორ დოდონის მიერ დაგეგმილი ვიზიტი სომხეთში, რომელიც მიმდინარე წლის შემოდგომაზე (ნოემბერშია) დაგეგმილი.

რედაქცია აღნიშნავს, რომ მოლდოვაში დღეს საკმაოდ უცნაური სიტუაციაა შექმნილი: პრეზიდენტი რუსეთუმე პოლიტიკას ატარებს, მთავრობა კი – მედასავლეთეა. „ეს ის იგორ დოდონია, რომელიც საკუთარ მთავრობას ებრძვის და დნესტრისპირეთში რუსეთის ჯარების დატოვების მომხრეა. პრეზიდენტ იგორ დოდონს ასევე სურს, რომ მოლდოვა, სომხეთის მსგავსად, ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში გაწევრიანდეს, თუმცა თვით მოლდოვას მთავრობა ამის წინააღმდეგია

იბადება კითხვა: რატომ მოიწვია სომხეთის პრეზიდენტმა თავისი კოლეგა ერევანში?

2018 წლის მარტში სერჟ სარგსიანს პრეზიდენტობის ვადა ეწურება – როგორც ცნობილია, სომხეთი საპარლამენტო რესპუბლიკა ხდება, ახალ პრეზიდენტს – უფლებაშეკვეცილს – უკვე პარლამენტი აირჩევს. რამდენად შეიძლება სომხეთში ისეთი სიტუაცია ჩამოყალიბდეს, როცა პრეზიდენტი და პრემიერი სხვადასხვა პოლიტიკას განახორციელებენ?

პრინციპში, ამაში არანაირი საფრთხე არ არის. მაგალითად, ჩვენს მეზობელ საქართველოს პრეზიდენტს ქვეყნის მთავრობასთან მაინცდამაინც სასიამოვნო და თბილი ურთიერთობა არ აქვს, მაგრამ ეროვნულ საკითხებში ისინი საერთო ენას ყოველთვის პოულობენ. თითქმის იგივე სიტუაციაა ჩეხეთშიც. როგორც ჩანს, იგორ დოდონს სერჟ სარგსიანი სწორედ ამიტომ იწვევს, რომ მისგან ისწავლოს – თუ როგორ უნდა იყოს ისეთი პრეზიდენტი, რომელსაც განცხადებების კეთება კი შეუძლია, მაგრამ თავისი ქვეყნის პოლიტიკაზე გავლენას ვერ მოახდენს. სხვათა შორის, ჩეხეთის პრეზიდენი მილოშ ზემანიც იყო ერევანში ჩამოსული გასულ ზაფხულს…“, – წერს „ლრაგირი“.

«Hurriyet Daily News» (თურქეთი), 31 აგვისტო, 2017 წელი

http://www.hurriyetdailynews.com/greece-as-the-most-popular-destination-for-turkish-tourists.aspx?pageID=449&nID=117378&NewsCatID=412

თურქი ტურისტებისთვის საბერძნეთი ყველაზე პოპულარული მიმართულებაა, საქართველო კი მათ „ჯერ არ აღმოუჩენიათ“

სტატიაში გაანალიზებული თურქული ტურიზმის მდგომარეობა, ყურადღება ეთმობა აგრეთვე თურქი ტურისტების მოგზაურობას უცხოეთის ქვეყნებში. განხილულია საბერძნეთის, ბალკანეთის (სერბეთი, ხორვატეთი), ჩრდ.კვიპროსის, ტუნისის მიმართულების პოზიტიური და ნეგატიური მხარეები (ავტორი – ბარჩინ ინანჩი).

პუბლიკაციაში აღნიშნულია, რომ თურქების ყველაზე მეტი რაოდენობა სამოგზაუროდ საბერძნეთს ირჩევს, რასაც მრავალი მიზეზი განაპირობებს: გეოგრაფიული სიახლოვე, ისტორიული ტრადიციები (საბერძნეთში ბევრი ოსმანური კულტურის ძეგლია), მომსახურების მაღალი დონე, თუმცა არის ნეგატივიც – ფასების ზრდა, ინფლაცია და ა.შ.

სტატიაში საქართველოს შესახებაც არის საუბარი – რით შეიძლება მოხიბლოს და მიიზიდოს საქართველომ თურქი ტურისტები?

„ჩვენს აღმოსავლეთით მდებარე საქართველო ელოდება, რომ მას თურქი ტურისტები „აღმოაჩენენ“. თურქეთის მოქალაქეებს საქართველოს ტერიტორიაზე შესვლა ეროვნული პირადობის მოწმობებით შეუძლიათ. ზოგიერთი შეცდომით მიიჩნევს, რომ ეს წესი მხოლოდ ზოგიერთ სასაზღვრო პუნქტში მოქმედებსო. სტამბოლიდან თბილისში თვითმფრინავით ერთ საათში ჩახვალთ. საქართველო ლამაზი ქვეყანაა, განსაკუთრებით მიმზიდველია ქალაქგარე რაიონების, სოფლების მწვანე [ტყიანი] და მთის ლანდშაფტები. ეს იმ ტურისტებისთვისაა სასარგებლო, რომლებიც სწრაფად ურბანიზებული თურქული ქალაქებიდან თავის დაღწევას ცდილობენ და დასასვენებლად წყნარ ადგილს ეძებენ“, – აღნიშნულია პუბლიკაციაში.